Druga część zestawienia składa się z Twoich zobowiązań takich jak: kredyt mieszkaniowy, kredyt samochodowy, kredyty i pożyczki gotówkowe, karty kredytowe czy kredyty ratalne. Kiedy dysponujesz już tymi informacjami, możesz odjąć kwotę zobowiązań od sumy aktywów. W ten sposób uzyskasz informację o Twojej aktualnej wartości netto. Opis druku: Druk jest przeznaczony dla: organizacji pozarządowych, z wyłączeniem spółek kapitałowych, oraz. stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego. Zestawienie przychodów i kosztów stanowi jeden ze zbiorów zapisów, obrotów (sum zapisów), tworzących uproszczoną ewidencję, którą prowadzi się na potrzeby ustalenia Stosownie bowiem do art. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. nr 90, poz. 631 ze zm.), bazy danych spełniające cechy utworu są przedmiotem prawa autorskiego, nawet jeżeli zawierają niechronione materiały, o ile przyjęty w nich dobór, układ lub zestawienie ma twórczy charakter, bez Do wydrukowania formularzy PDF wymagany jest program Acrobat Reader w wersji 8.0 lub nowszej, dostępny na stronie www.adobe.com. Opis druku: Druk Kompensata umowna jest to dokument potwierdzający dokonanie bezgotówkowego rozliczenia wzajemnych należności i zobowiązań pomiędzy kontrahentami. Przy kompensacie umownej kontrahenci mają Należności krótkoterminowe – to wszystkie należności z tytułu dostaw i usług, niezależnie od terminu spłaty oraz całość lub część należności z innych tytułów niezaliczonych do aktywów finansowych, które są wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego [1]. Wśród należności krótkoterminowych, oprócz ogółu Kurs stosowany do wyceny bilansowej należności i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych. Nierozliczone na dzień bilansowy rozrachunki z kontrahentami wyrażone w walucie obcej przelicza się na walutę polską, stosując obowiązujący na dzień bilansowy średni kurs ogłoszony dla danej waluty przez NBP. . Kwartalne sprawozdanie o stanie zobowiązań wg tytułów dłużnych oraz gwarancji i poręczeń składa się z sześciu części I.     Identyfikacja  Zobowiązania według tytułów  Poręczenia i  Uzupełniające dane o kredytach i pożyczkach jednostek samorządu terytorialnego na realizację programów i projektów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach  Uzupełniające dane o zobowiązaniach jednostek samorządu terytorialnego, wynikających z zawartych umów na okres dłuższy niż 6 miesięcy, o terminie płatności przypadającym w latach  Zobowiązania z tytułu odsetek jednostek posiadających osobowość prawną, z wyłączeniem jednostek samorządu Identyfikacja podmiotu Pierwsza część sprawozdania służy do identyfikacji jednostki, która je składa. Poza nazwą, adresem oraz numerem identyfikacyjnym w prawym górnym rogu wskazuje się również odbiorcę sprawozdania. W tej części zaznacza się również okres sprawozdawczy objęty sprawozdaniem oraz w przypadku jednostek budżetu centralnego – jakiej części budżetowej dane sprawozdanie więcej niż jednej części budżetowej mają obowiązek sporządzania sprawozdań Rb-Z odrębnie dla każdej z nich (podstawa prawna: § 7 rozp. Ministra Finansów z r.).W części II formularza Rb-Z wykazuje się zobowiązania wg następujących czterech tytułów dłużnych:  -   papiery wartościowe – wiersz E1,   -  kredyty i pożyczki – wiersz E2,   -  przyjęte depozyty – wiersz E3,  -   zobowiązania wymagalne – wiersz tej części formularza nie nastąpiły żadne zmiany, jeżeli chodzi o jego wygląd w stosunku do stanu prawnego obowiązującego do końca 2009 roku. Jednakże, jakościową zmianą jest to, że zakres danych objęty obowiązkiem sprawozdawczym nałożonym na jednostki budżetu centralnego, nie podlega już ścisłym wyłączeniom i ograniczeniem tylko do kategorii E4 zobowiązania wymagalne. Wprowadzona została zasada, że wszystkie jednostki należące do sektora finansów publicznych wyłaniają formularz Rb-Z w takim zakresie w jakim prawo umożliwia im zaciąganie zobowiązań. Zobowiązania z kategorii E1 i E2 wyszczególnione są ze względu na horyzont czasowy danego zobowiązania. W wierszach i należy wykazać odpowiednio wyemitowane papiery wartościowe oraz zaciągnięte pożyczki i kredyty, których pierwotny termin do wykupu/zapłaty jest równy, bądź krótszy niż rok (krótkoterminowe). Natomiast w wierszach i – zobowiązania, o terminie do wykupu/zapłaty powyżej jednego roku (długoterminowe).Zobowiązania w sprawozdaniu Rb-Z wykazuje się wg wartości nominalnej, tj. w kwocie świadczenia głównego należnego do zapłaty w dniu wymagalności lub pozostałego do zapłaty na dzień sprawozdawczy bez należnego oprocentowania ani odsetek za zwłokę (stosuje się rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu ustalania wartości zobowiązań zaliczanych do państwowego długu publicznego, długu Skarbu Państwa, wartości zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji, 57, poz. 366).W układzie podmiotowym wierzyciele krajowi podzieleni są na tych należących do sektora finansów publicznych oraz na pozostałe podmioty. Taki podział wierzycieli umożliwia dokonywanie tzw. konsolidacji, tj. eliminacji wzajemnych zobowiązań pomiędzy podmiotami należącymi do tej samej grupy lub kategorii (np. jednostki działające w imieniu Skarbu Państwa, jednostki samorządowe), czy łącznie w ramach sektora finansów ramach sektora finansów wyróżniono następujące grupy jednostek:a)    grupa I – obejmująca organy władzy publicznej, organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa, sądy i trybunały, państwowe jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze państwowych jednostek budżetowych oraz państwowe fundusze celowe nieposiadające osobowości prawnej, inaczej jednostki reprezentujące Skarb Państwa,b)    grupa II – obejmująca uczelnie publiczne, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej nadzorowane przez ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, państwowe uczelnie medyczne lub państwowe uczelnie prowadzące działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych, państwowe instytucje kultury, państwowe instytucje filmowe, Polską Akademię Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne, instytucje gospodarki budżetowej oraz inne państwowe osoby prawne, w tym agencje państwowe i wykonawcze oraz fundusze celowe, utworzone na podstawie odrębnych ustaw, w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw państwowych, jednostek badawczo-rozwojowych, banków, spółek prawa handlowego,c)    grupa III – obejmująca jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze samorządowych jednostek budżetowych, gminne, powiatowe lub wojewódzkie fundusze celowe, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej nadzorowane przez jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury oraz samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw, w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem banków oraz spółek prawa handlowego,d)    grupa IV – obejmująca Zakład Ubezpieczeń Społecznych i fundusze zarządzane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz Narodowy Fundusz grupami wierzycielskimi są:a)    bank centralny – tj. Narodowy Bank Polski,b)    banki – wszelkie banki z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od formy organizacyjno-prawnej – tj. banki państwowe, banki spółdzielcze, banki w formie spółek akcyjnych,c)    pozostałe krajowe instytucje finansowe – to jest takie jednostki, które świadczą usługi finansowe (z wyłączeniem banków). Do tej grupy podmiotów zaliczają się w szczególności, mające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, fundusze inwestycyjne, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, narodowe fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń, towarzystwa emerytalne, fundusze emerytalne, domy maklerskie, d)    przedsiębiorstwa niefinansowe – w tej grupie znajdują się podmioty, których główną działalnością jest produkcja i obrót dobrami lub świadczenie usług (z wyłączeniem usług finansowych), w szczególności przedsiębiorstwa państwowe, spółki, spółdzielnie, oddziały przedsiębiorców zagranicznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek zatrudniające powyżej 9 osób (bez względu na wymiar etatu), grupy producenckie, niepubliczne szkoły wyższe, niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, agencje (z wyjątkiem agencji państwowych, w tym wykonawczych), e)    gospodarstwa domowe – czyli osoby lub grupy osób będące konsumentami lub producentami rynkowymi wyrobów i usług. Do tego sektora zaliczane są osoby fizyczne, w tym osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek zatrudniające do 9 osób włącznie oraz rolnicy indywidualni, niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej oraz szkoły niepubliczne prowadzone przez osoby fizyczne, o ile zatrudniają do 9 osób włącznie (bez względu na wymiar etatu) na koniec danego okresu sprawozdawczego. Kategoria ta obejmuje również pracowników zatrudnionych w jednostce sporządzającej wierzycieli osób fizycznych prowadzących działalność na własny rachunek do grupy przedsiębiorstw niefinansowych lub do gospodarstw domowych może nastręczać problemów. Przede wszystkim z tytułu braku wystarczających informacji co do rozmiarów zatrudnienia w danym podmiocie. Dlatego też, wprowadzono zasadę dopuszczającą stosowanie szacunków. Ponadto, przy obliczaniu zatrudnienia uwzględnia się etaty niezależnie czy stanowią one pełny lub  niepełny wymiar czasu pracy na koniec danego okresu sprawozdawczego. f)    instytucje niekomercyjne działające na rzecz gospodarstw domowych – do tej grupy zaliczane są wszelkie instytucje niekomercyjne stanowiące odrębne jednostki organizacyjne, które działają przede wszystkim na rzecz gospodarstw domowych (osób fizycznych) i są zaliczane do tzw. grupy prywatnych pozostałych producentów nierynkowych. Znajdują się w niej w szczególności związki zawodowe, fundacje, stowarzyszenia, partie polityczne, kościoły lub związki wyznaniowe mające uregulowane stosunki z Rzeczpospolitą Polską oraz kluby społeczne, kultury, rekreacyjne i sportowe; instytucje dobroczynne i inne organizacje społeczne oraz zawodowe finansowane z dobrowolnych wpłat pieniężnych lub w naturze od innych jednostek zagraniczni, czyli podmioty mające status nierezydentów, należy podzielić na:a)    podmioty należące do strefy euro – czyli nierezydenci mający siedzibę lub miejsce zamieszkania w państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym obowiązującym środkiem płatniczym jest euro,b)    pozostałe podmioty zagraniczne – nierezydenci mający miejsce zamieszkania za granicą oraz osoby prawne mające siedzibę za granicą w innym państwie niż w państwie członkowskim Unii Europejskiej, o którym mowa czym, poprzez określenie nierezydent należy rozumieć zarówno osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania za granicą oraz osoby prawne mające siedzibę za granicą, jak również wszelkie inne podmioty mające siedzibę za granicą, ale posiadające zdolność zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu. Do grupy nierezydentów zaliczane są również znajdujące się za granicą oddziały, przedstawicielstwa i przedsiębiorstwa utworzone przez rezydentów, a także obce przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i inne obce przedstawicielstwa oraz misje specjalne i organizacje międzynarodowe korzystające z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych lub dotyczące zadłużenia jednostek w odniesieniu do wierzycieli wykazuje się wg stanu na koniec okresu sprawozdawczego wobec aktualnego wierzyciela. Jeśli nie ma informacji co do obrotu na rynku wtórnym, należy wykazać nabywcę samorządu terytorialnego wyemitowała w październiku 2009 r. pięcioletnie obligacje o wartości nominalnej 147 mln zł. W ramach oferty publicznej całość emisji została nabyta przez krajowe banki. W marcu 2010 r. część inwestorów z sektora bankowego odsprzedała obligacje o wartości 118 mln zł swoim klientom z sektora przedsiębiorstw. W jaki sposób te informacje ująć w sprawozdaniach za IV kwartał 2009 i I kwartał 2010 r.?Zadaniem agenta emisji jest prowadzenie rozliczeń, wynikających z obsługi zadłużenia jednostki (tj. naliczanie oraz przekazywanie odsetek wierzycielom). W związku z tym jednostka powinna mieć możliwość uzyskania informacji na temat sektorów, do których należą aktualni wierzyciele. W sprawozdaniu Rb-Z wg stanu na r. jednostka wykaże zobowiązanie o wartości 147 mln zł z tytułu wyemitowanych papierów wartościowych w wierszach E, E1 oraz w kolumnach: 10 (zobowiązania wobec krajowych banków), 3 (zobowiązania wobec wierzycieli krajowych ogółem) i 2 (kwota zadłużenia ogółem). Natomiast już w sprawozdaniu wg stanu na r. zobowiązanie to pojawi się dodatkowo w kolumnie 12, przy czym w kolumnie 10 jednostka wykaże tylko 29 mln zł, a pozostałe 118 mln zł w kolumnie 12 (zobowiązania wobec krajowych przedsiębiorstw niefinansowych). Gdyby jednak jednostka nie była w stanie uzyskać np. od agenta emisji informacji, do jakiej grupy podmiotów należą jej aktualni wierzyciele, powinna prezentować w sprawozdaniu swoje zobowiązanie wg pierwotnego wierzyciela, tzn. w kolumnie 10, w pełnej wysokości aktualnego zadłużenia z tego E1. Papiery wartościoweKategoria „papiery wartościowe” obejmuje wyemitowane papiery wartościowe, które zostały dopuszczone do obrotu zorganizowanego (tj. takie, dla których istnieje płynny rynek wtórny). Zaliczane są do niej bony i obligacje. Ta kategoria zobowiązań nie obejmuje natomiast papierów udziałowych, ani instrumentów w ramach oferty publicznej wyemitowała w grudniu 2009 r. obligacje trzyletnie o łącznej wartości nominalnej 110 mln zł. Cena emisyjna wyniosła 99 zł za każde 100 zł wartości nominalnej. Do budżetu jednostki wpłynęło 108,9 mln zł z tytułu emisji. Natomiast pod koniec 2009 r. jednostka w kolejnej ofercie publicznej wyemitowała obligacje roczne o wartości nominalnej 17 mln zł. Nabywcy objęli emisję wg wartości nominalnej (tzn. cena sprzedaży równa była nominałowi). Obydwie emisje zostały dopuszczone do obrotu na pozagiełdowym rynku papierów wartościowych i ostatecznie trafiły do sektora krajowego bankowego. Przy sporządzaniu sprawozdania wg stanu na koniec I kwartału 2010 r. zobowiązanie z tytułu pierwszej emisji jednostka wykazuje w wierszach E, E1 oraz w kolumnach: 10 (kwota zadłużenia wobec krajowych banków), 3 (kwota zadłużenia wobec wierzycieli krajowych ogółem) i 2 (kwota zadłużenia ogółem) w wysokości równej 110 mln zł. Natomiast z tytułu drugiej emisji 17 mln zł w wierszach E, E1 i w analogicznych kolumnach. Wiersz E2. Kredyty i pożyczkiPożyczki i kredyty charakteryzują się następującymi ogólnymi cechami:   -  ich warunki są albo ustalane przez instytucję udzielającą pożyczki/kredytu, albo negocjowane,   -  inicjatywa dotycząca zaciągnięcia pożyczki/kredytu leży na ogół po stronie pożyczkobiorcy/kredytobiorcy,   -  wobec wierzyciela stanowią bezwarunkowy oprocentowany dług, który trzeba spłacić w ustalonym terminie.    W sprawozdaniu Rb-Z w kategorii E2 obok pożyczek i kredytów wykazuje się wartość zobowiązań wynikających również z umów leasingu finansowego, sprzedaży na raty oraz zobowiązania z tytułu umów o partnerstwie publiczno-prywatnym, w przypadku gdy umowa ta ma wpływ na poziom długu tej kategorii mieszczą się również papiery wartościowe, z wyłączeniem papierów udziałowych, których zbywalność jest ograniczona (tzn. nie istnieje dla nich płynny rynek wtórny). Wyłączone są z niej natomiast kredyty handlowe, czyli zobowiązania powstające w wyniku bezpośredniego udzielenia pożyczki (przez dostawców lub producentów) na transakcje dotyczące wyrobów i usług, poprzez odroczenie spełnienia świadczenia pieniężnego. Odstępstwem od tej zasady jest sytuacja, w której w ramach porozumienia trójstronnego włącza się bank i przejmuje wierzytelności od dostawcy lub producenta. Jeżeli w drodze umowy z bankiem ustalony będą nowe warunki spłaty (tj. harmonogram, oprocentowanie), należy traktować to zobowiązanie jako pożyczkę na spłatę kredytu kupieckiego i ująć w sprawozdaniu Rb-Z w wierszu E2. PrzykładJednostka w grudniu 2009 r. zakupiła sprzęt biurowy o wartości 74 000 zł. Na podstawie umowy handlowej sprzedawca umożliwił jednostce zapłatę po upływie 45 dni od momentu wystawienia faktury. Faktura została wystawiona na kwotę 75 500 z tego, że jednostka korzystała z 45-dniowego kredytu kupieckiego. Jednostka nie musi więc wykazywać tego zobowiązania w sprawozdaniu Rb-Z, gdyż z prawnego punktu widzenia kredytu kupieckiego nie zalicza się do kategorii danego zobowiązania do kategorii papierów wartościowych lub pożyczek może budzić wątpliwości. W takiej sytuacji jako kryterium klasyfikacji wykorzystuje się faktyczną płynność danego pasywa finansowego, rozumianą jako swobodę w zakresie jego zbywalności na rynku wtórnym. W przypadku gdy dla danego typu zobowiązania funkcjonuje płynny rynek wtórny, należy je zaliczyć do papierów wartościowych. Płynny rynek wtórny to taki, na którym chętnych do nabycia np. danej obligacji jest dużo, a aktualni wierzyciele mogą w dowolnym momencie je zbyć bez znacznego uszczerbku w cenie. W przeciwnym przypadku (np. weksli lub obligacji oszczędnościowych) należy potraktować dane zobowiązanie jako wyemitowała w maju 2008 r. obligacje trzyletnie o łącznej wartości nominalnej 70 mln zł. Cena emisyjna wyniosła 100,25 zł za każde 100 zł wartości nominalnej. Do budżetu jednostki wpłynęło 70,175 mln zł z tytułu emisji. Emisja nie miała charakteru publicznego. Całość została objęta przez bank organizujący sporządzaniu sprawozdania wg stanu na koniec I kwartału 2010 r. zobowiązanie z tytułu tej emisji, z uwagi na jej niepłynny charakter jednostka wykazuje w wierszach E, E2 (a nie E1!) oraz w kolumnach: 10 (kwota zadłużenia wobec krajowych banków), 3 (kwota zadłużenia wobec wierzycieli krajowych ogółem) i 2 (kwota zadłużenia ogółem) w wysokości równej 70 mln samorządu terytorialnego w 2005 r. zaciągnęła w Europejskim Banku Inwestycyjnym długoterminowy (termin spłaty przypada na 2010 r.) kredyt walutowy o wartości nominalnej 30 mln euro. W latach 2006-2009 po 5 mln euro rocznie, natomiast w 2010 r. ostatnie 2,5 mln sprawozdaniu za I kwartał 2010 r. jednostka powinna wykazać wartość pozostałego do spłaty kredytu (2,5 mln euro), po uprzednim przeliczeniu na walutę polską wg średniego kursu walut obcych, ogłoszonego przez NBP, a obowiązującego w ostatnim dniu roboczym okresu sprawozdawczego. Oznacza to, że w wierszach: E, E2 i w kolumnach: 16 (kwota zadłużenia wobec podmiotów należących do strefy euro), 15 (kwota zadłużenia ogółem wobec wierzycieli zagranicznych) oraz 2 (kwota zadłużenia ogółem) została wykazana równowartość 2,5 mln euro wg kursu NBP dla euro z r. Na koniec I kwartału 2010 r. kurs wymiany 1 euro wyniósł 3,8622 zł, wartość złotowa zobowiązania stanowić będzie ok. 9 655 500 E3. Przyjęte depozytyW wierszu E3 wykazuje się przyjęte depozyty. Są to kwoty zobowiązań wynikających z przyjętych na rachunek JST depozytów, które ujmowane są w budżetach tych jednostek oraz są środkiem finansowania np. spłaty wcześniej zaciągniętych zobowiązań lub niedoboru środków danej maju 2009 r., w celu uzyskania środków finansowych na pokrycie niedoboru środków budżetowych, jednostka rozpoczęła sprzedaż rocznych certyfikatów oszczędnościowych o jednostkowej wartości nominalnej 100 zł i oprocentowaniu zmiennym. Zgodnie z warunkami emisji, nabywcami certyfikatów mogą być wyłącznie osoby fizyczne. Certyfikaty są imienne, a nabywcy nie mają prawa odsprzedawać certyfikatów osobom trzecim. Emitent przewiduje wykup certyfikatów przed terminem, na który zostały wydane. Na koniec I kwartału 2010 r. łączna wartość zobowiązań jednostki z tego tytułu wyniosła 12 754 578 zł (w tym wartość odsetek naliczonych na r. w kwocie 597 578 zł).W sprawozdaniu tej jednostki, wg stanu na dzień r., powinno się znaleźć zobowiązanie w wysokości 12 157 000 zł w wierszach E i E3 oraz w kolumnach: 2, 3 i 13 (zobowiązania wobec krajowych gospodarstw domowych).Rozporządzenie Ministra Finansów nie wymienia listy kategorii (nazw) depozytów, które należy wykazywać w sprawozdaniach Rb-Z. Jest tak dlatego, że z punktu widzenia statystyki długu publicznego – a to jej służą dane pozyskiwane poprzez sprawozdania Rb-Z – istotny jest charakter oraz cel przyjęcia depozytu, a nie jego nazwa. Poza tym z praktycznego punktu widzenia stworzenie zamkniętego katalogu jest zadaniem bardzo trudnym i niecelowym z uwagi na pojawianie się ciągle nowych kategorii depozytów przyjmowanych przez rozumieniu sprawozdań Rb-Z depozyty mające charakter swoistego rodzaju gwarancji raczej nie służą sfinansowaniu deficytu ani długu JST, i nie powinno się ich wykazywać. Chodzi tu np. o kaucje mieszkaniowe wpłacane jednostce przez osoby, które otrzymują mieszkanie z zasobu gminy, depozyty pensjonariuszy w domach pomocy społecznej lub depozyty przyjęte w celu zabezpieczenia należytego wykonania E4. Zobowiązania wymagalneMianem „zobowiązań wymagalnych” określa się wszystkie bezsporne zobowiązania, których termin płatności dla dłużnika minął, a które nie zostały ani przedawnione, ani umorzone. Są to zobowiązania wynikające głównie z dostaw towarów i usług (np. niezapłaconych w terminie faktur), prawomocnych orzeczeń sądu, udzielonych poręczeń i gwarancji. Kategoria zobowiązań wymagalnych nie obejmuje odsetek za zwłokę od tych zobowiązań, jak również, nie obejmuje zobowiązań wymagalnych z tytułu papierów wartościowych, pożyczek i kredytów oraz przyjętych depozytów. Te należy wykazywać wg ich pierwotnego sytuacji, w której zostanie zawarta ugoda pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem i zobowiązanie uprzednio wymagalne zostanie zrestrukturyzowane (tj. wierzyciel wyznaczy nowy harmonogram spłat), zobowiązanie przestaje być wymagalne i nie podlega wykazaniu w wierszu sektora finansów publicznych posiada niezapłacone faktury z tytułu dostaw towarów i usług na kwotę 121 000 zł, przy czym dla faktur o łącznej wartości 52 000 zł termin zapłaty wykracza poza okres sprawozdawczy (przypada na kwiecień 2010 r.). Ponadto jednostka posiada wymagalne zobowiązania wobec swoich pracowników na kwotę 11 500 zł oraz zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 21 000 zł, z czego tylko 2 450 zł stanowią zobowiązania zaległe, ale nieprzedawnione (miały być zapłacone w kwietniu 2010 r.). W sprawozdaniu za I kwartał 2010 r. jednostka wykaże:    • 69 000 zł za niezapłacone faktury z tytułu dostaw towarów i usług w wierszach E, E4 i w kolumnach: 12 (kwota zadłużenia wobec krajowych przedsiębiorstw niefinansowych), 3 (kwota zadłużenia wobec wierzycieli krajowych ogółem) i 2 (kwota zadłużenia ogółem),    • 11 500 zł z tytułu zaległych zobowiązań wobec pracowników w wierszach E, E4 i w kolumnach: 13 (kwota zadłużenia wobec krajowych gospodarstw domowych), 3 i 2,    • 2 450 zł z tytułu zaległych zobowiązań wobec ZUS w wierszach E, E4 i w kolumnach: 8 (zadłużenie wobec grupy IV), 4 (zadłużenie wobec sektora finansów publicznych), 3 i pamiętać, że każda zmiana danych ujętych w sprawozdaniu Rb-Z może mieć wpływ na poziom państwowego długu publicznego oraz na poziom obliczanych na jego podstawie wskaźników ekonomicznych dla poszczególnych okresów sprawozdawczych. Dlatego jeśli wystąpią jakiekolwiek zmiany w poziomie ewidencjonowanych zobowiązań w stosunku do przesłanych wcześniej sprawozdań Rb-Z, sporządza się korektę zgodnie z zapisami §10 ust. Poręczenia i gwarancjeKolejna, trzecia część sprawozdania Rb-Z dotyczy zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji, jakich udzieliły jednostki sektora finansów w celu zabezpieczenia zobowiązań innych podmiotów. W tym zestawieniu wykazuje się potencjalne zobowiązania, ciążące na jednostce z tytułu udzielonych poręczeń lub gwarancji, jak również zobowiązania wymagalne, które jednostka udzielająca poręczenia (gwarancji) musi spłacić za dłużnika (tj. podmiot, którego zobowiązania zabezpieczone były umową poręczenia lub gwarancji) w przypadku uruchomienia poręczenia (gwarancji), czyli realizacji umowy poręczenia (gwarancji). Sprawozdanie z tego zakresu przewiduje następujące kategorie danych: -   F1. Wartość nominalna niewymagalnych zobowiązań z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji na koniec okresu sprawozdawczego, -   F2. Wartość nominalna wymagalnych zobowiązań z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji na koniec okresu sprawozdawczego, -   F3. Wartość poręczeń i gwarancji udzielonych w okresie F1Wartość nominalna niewymagalnych zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji oznacza kwotę, którą poręczyciel (gwarant) miałby obowiązek zapłacić, gdyby dłużnik, za którego udzielono poręczenia (gwarancji), nie spłacił zobowiązania przypadku kredytów i pożyczek objętych poręczeniami (gwarancjami) należy uwzględnić zarówno kwotę świadczenia głównego (kapitału), jak i świadczeń ubocznych (takich jak odsetki oraz inne opłaty związane z udzieleniem kredytu lub pożyczki, np. prowizje przygotowawcze), o ile zostały objęte poręczeniem (gwarancją).Wiersz F2Wartość nominalna wymagalnych zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji na koniec okresu sprawozdawczego oznacza kwotę, którą poręczyciel (gwarant) ma obowiązek zapłacić, z uwagi na uruchomione poręczenie (gwarancje) wg stanu na koniec okresu F3Wartość nominalna wymagalnych poręczeń i gwarancji udzielonych w trakcie okresu sprawozdawczego oznacza łączną wartość udzielonych poręczeń i gwarancji w ciągu danego kwartału, przy czym należy uwzględnić zarówno poręczoną należność główną wraz z należnością uboczną (odsetki).PrzykładJST(gwarant) w latach 2006–2010 poręczyła:     w 2006 r. trzyletnią pożyczkę innej JST(dłużnik) w wysokości 45 mln zł – wartość poręczenia 51 mln zł,      w 2008 r. dwuletnią pożyczkę JST(dłużnik) w wysokości 110 mln zł – wartość poręczenia 119 mln zł,     w 2008 r. dwuletnią pożyczkę JST w wysokości 59 mln zł – wartość poręczenia 65 mln zł,     w 2008 r. jednostce spoza sektora finansów publicznych, pięcioletnią pożyczkę w wysokości 35 mln zł – wartość poręczenia 43 mln zł,     w 2009 r. czteroletnia pożyczkę jednostce spoza sektora finansów publicznych w wysokości 68 mln zł – wartość poręczenia 79 mln zł.     w 2010 r. dwuletnią pożyczkę jednostce spoza sektora finansów publicznych w wysokości 27 mln zł – wartość poręczenia 31 mln samorządu terytorialnego (dłużnik) nie spłaciła kredytu zaciągniętego w 2005 r., dlatego w 2009 r. poręczenie zostało uruchomione. JST (gwarant) przejęła pozostałe do spłaty zobowiązanie w wysokości 15 mln zł. W styczniu 2010 r. spłaciła za dłużnika 15 mln zł. Z 15 mln zł wierzytelności JST do końca marca 2010 r. udało się odzyskać od dłużnika (JST) 3 mln zł. Od kwoty pozostałej do odzyskania kwoty, tj. 12 mln zł, JST(gwarant) naliczył 0,3 mln zł odsetek za zwłokę. W sprawozdaniu Rb-Z, wg stanu na koniec I kwartału 2010 r., należy wykazać powyższe informacje w sposób następujący:     w wierszu F1, w kolumnie 2 (ogółem) 384 mln zł, natomiast w kolumnach: 3 (wobec sektora finansów publicznych) i 6 (wobec jednostek należących do grupy III) – 235 mln zł, w kolumnie 8 (wobec pozostałych podmiotów) 149 mln zł,     w wierszu F2, jednostka wykaże wartości zerowe,     w wierszu F3, w kolumnach: 2, 8 – 27 mln Uzupełniające dane o kredytach i pożyczkach jednostek samorządu terytorialnego na realizację programów i projektów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznychObowiązek sporządzenia zestawienia dotyczącego danych uzupełniających z zakresu kredytów i pożyczek w tej części formularza spoczywa tylko na jednostkach samorządu terytorialnego. Należy w tym zestawieniu wykazać wartość zobowiązań wynikających z tytułu kredytów i pożyczek otrzymanych z budżetu państwa lub z innych źródeł, włączając współfinansowanie (udział własny), na realizację programów i projektów finansowanych przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegających zwrotowi z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA). Dane należy prezentować w podziale na pochodzące z budżetu państwa i z innych źródeł oraz na te związane ze współfinansowaniem (udział własny); wszystkie dane w rozbiciu na zobowiązania ogółem i Uzupełniające dane o zobowiązaniach jednostek samorządu terytorialnego, wynikających z zawartych umów na okres dłuższy niż 6 miesięcy, o terminie płatności przypadającym w latach następnychObowiązek sporządzenia zestawienia dotyczącego danych uzupełniających z zakresu zobowiązań wynikających z umów zawartych na okres dłuższy niż 6 miesięcy, których termin płatności przypadnie w latach następnych w tej części formularza spoczywa tylko na jednostkach samorządu terytorialnego. W tym zestawieniu należy wykazać wszelkie zobowiązania powyżej 6 miesięcy (długookresowe) o terminie płatności przypadającym w latach następnych. Wyłączeniu podlegają zaciągnięte kredyty, pożyczki i wyemitowane papiery wartościowe, tj. wszelkie zobowiązania podlegające wykazaniu w części A. Dane należy prezentować w rozbiciu na kwoty ponoszone na realizację zadań bieżących oraz inwestycyjnych. Poza wartością nominalną, tj. kwotą pozostałą do spłaty, licząc od końca okresu sprawozdawczego, należy podać datę zaciągnięcia zobowiązania, datę rozpoczęcia, oraz zakończenia Zobowiązania z tytułu odsetek jednostek posiadających osobowość prawną, z wyłączeniem jednostek samorządu terytorialnegoObowiązek sporządzenia zestawienia dotyczącego zobowiązań z tytułu odsetek w tej części formularza spoczywa tylko na jednostkach posiadających osobowość prawną. W związku z powyższym zestawienie to nie zostanie od kwietnia 2008 r. leasinguje sprzęt komputerowy o wartości    120 000 złUmowa leasingu zawarta jest na 5 lat, miesięczne opłaty leasingowe wynoszą     2 400 zł z czego na spłatę kapitału przypada     2 000 złRównież w 2008 r. w jednostce zbudowano infrastrukturę sieci komputerowej o łącznej wartości     200 000 złZgodnie z umową jednostka nie płaci za sprzęt oraz prace serwisowe. W zamian jednostka przez 5 lat będzie ponosiła opłaty licencyjne oraz serwisowe miesięcznie w wysokości     4 750 złJednostka pozyskała sprzęt komputerowy w ramach zadań bieżących, natomiast budowa infrastruktury sieci komputerowej nastąpiła w ramach zadań sprawozdaniu Rb-Z za I kwartał 2010 r. w części dotyczącej danych uzupełniających uwzględnia się informacje:-    wartość przedmiotu leasingu pozostała do zapłaty po I kwartale 2010 r. wynosi 56 000 zł. Kwota ta to wartość nominalna, którą wpisuje się do zestawienia w kolumnie 2. Transakcje leasingu finansowego dla potrzeb statystyki długu publicznego klasyfikuje się jako pożyczki. Kwotę 56 000 zł należy ująć w zestawieniu dotyczącym zobowiązań wg tytułów dłużnych. -   wartość opłat wynikająca z umowy licencyjnej i serwisowej wynosi 285 000 zł (60 miesięcy × 4750 zł). Od momentu zawarcia umowy do sporządzania sprawozdania za I kwartał 2010 r. jednostka zapłaciła dostawcy 152 000 zł. Oznacza to, że w kolumnie 6 należy ująć kwotę 133 000 zł jako wartość zobowiązania pozostałą do spłaty przez jednostkę. Małgorzata MichalskaSektor PublicznyWięcej o sprawozdaniu RB-Z przeczytasz w Poradniku Rachunkowości Budżetowej nr 7. Zamów prenumeratę Poradnika Rachunkowości Budżetowej, a w najbliższym czasie otrzymasz omówienia najważniejszych zagadnień z rachunkowości i sprawozdawczości budżetowej, Nową kontrolę zarządczą- Przekształcenia i likwidację zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych. Potwierdzenie sald należności z kontrahentami jest drugą z kolei metodą inwentaryzacji (wymienioną w art. 26 ust. 1 pkt 2 uor). Polega na otrzymaniu od banków i uzyskaniu od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości stanu tej grupy aktywów jednostki wykazanego w jej księgach rachunkowych, a w razie stwierdzenia różnic - na ich wyjaśnieniu i rozliczeniu. Metodą uzgodnienia sald należy inwentaryzować: ● aktywa finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych lub przechowywane przez inne jednostki (czyli np. środki płatnicze krajowe i waluty obce zgromadzone na rachunkach bieżących i lokatach terminowych w bankach), ● papiery wartościowe w formie zdematerializowanej, ● należności (w tym udzielone pożyczki) z wyłączeniem: należności spornych i wątpliwych, należności od osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych oraz z tytułów publicznoprawnych, ● powierzone kontrahentom własne składniki aktywów (czyli oddane innym jednostkom na podstawie stosownych umów, np. w nieodpłatne użytkowanie, użyczone). Podczas inwentaryzacji przeprowadzanej metodą uzgodnienia salda stwierdza się na podstawie otrzymanych przez jednostkę potwierdzeń, że stan środków pieniężnych jednostki przechowywanych w bankach, należności (w tym pożyczek udzielonych innym jednostkom oraz kwot należnych od kontrahentów z tytułu usług czy dostaw zrealizowanych przez jednostkę) oraz składników aktywów rzeczowych jednostki znajdujących się w posiadaniu innych podmiotów (np. środków trwałych oddanych innej jednostce organizacyjnej w nieodpłatne użytkowanie, materiałów oddanych na przechowanie bądź do przerobu) jest zgodny ze stanem wykazanym w księgach rachunkowych jednostki. W efekcie prawidłowego przeprowadzenia uzgodnienia sald jednostka powinna uzyskać potwierdzenie, że: ● faktycznie ma zdeponowane na rachunkach bankowych środki pieniężne w określonych kwotach, ● ma papiery wartościowe w formie zdematerializowanej w określonej liczbie i o określonej wartości, wyemitowane przez inne podmioty (np. zdeponowane na rachunku biura maklerskiego), ● wykazane w jej księgach rachunkowych należności (w tym z tytułu udzielonych pożyczek oraz od kontrahentów) faktycznie istnieją w takiej wysokości i nie są przedawnione ani nieściągalne, ● składniki aktywów rzeczowych powierzone innym podmiotom rzeczywiście znajdują się we władaniu tych podmiotów (istnieją fizycznie, są w stanie umożliwiającym ich użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, nie zaginęły lub nie zostały skradzione). Pięć etapów uzgadniania sald 1. Przygotowanie do inwentaryzacji. 2. Otrzymanie od banków potwierdzenia sald i wysłanie wezwań do potwierdzenia sald do kontrahentów oraz otrzymanie od nich odpowiedzi. 3. Porównanie wielkości potwierdzonych przez banki i kontrahentów z wartościami ujętymi w księgach rachunkowych jednostki. 4. Wyspecyfikowanie różnic inwentaryzacyjnych i wyjaśnienie przyczyn ich powstania. 5. Zaewidencjonowanie różnic w księgach rachunkowych i ich rozliczenie. Uzgodnienia sald z kontrahentami zwyczajowo dokonują pracownicy księgowości, pod nadzorem głównego księgowego. Fakt przeprowadzenia inwentaryzacji tą metodą i wyniki uzgodnień dokumentuje się w sposób ustalony w polityce rachunkowości danej jednostki przez jej kierownika (art. 10 uor). W praktyce stosowane są w tym celu: ● wydruki z ewidencji analitycznej i szczegółowej uzgadnianych aktywów, ● druki uzgodnienia sald, ● protokoły z porównania sald podanych przez kontrahentów z saldami wykazanymi w księgach rachunkowych jednostki, ● zestawienia różnic inwentaryzacyjnych, ● protokoły z rozliczenia inwentaryzacji, ● polecenia księgowania różnic inwentaryzacyjnych, ● protokoły poinwentaryzacyjne. Dokumentację spisu z natury należy odpowiednio zabezpieczyć i przechowywać przez pięć lat od początku roku następującego po roku obrotowym, za który była przeprowadzona inwentaryzacja (art. 74 ust. 2 pkt 7 uor). 1. Uzgadnianie sald z bankami W przypadku kwot środków pieniężnych jednostek przechowywanych na rachunkach bankowych zarówno bieżących, jak i lokat terminowych ich wielkość potwierdza bank, przesyłając potwierdzenia prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowych jednostki stanu tych aktywów (art. 26 ust. 1 pkt 2 uor). Potwierdzenia wystawiają banki według stanu na ostatni dzień roku obrotowego (31 grudnia) i przesyłają do jednostek z początkiem następnego roku. Wskazany pracownik księgowości jednostki sprawdza prawidłowość sald rachunków bankowych wyspecyfikowanych przez bank z odpowiednimi saldami kont księgi głównej, służącymi do ewidencjonowania stanu środków na rachunkach bankowych, np.: ● 130 "Rachunek bieżący jednostki", ● 131 "Rachunek bieżący samorządowych zakładów budżetowych", ● 132 "Rachunek dochodów jednostek budżetowych", ● 135 "Rachunek środków funduszy specjalnego przeznaczenia", ● 136 "Rachunek państwowych funduszy celowych", ● 139 "Inne rachunki bankowe" (np. sumy depozytowe). Wyniki tego porównania zawiera się albo na przesłanym do jednostki druku bankowym, gdzie przy każdej pozycji osoba odpowiedzialna za weryfikację zamieszcza adnotację "saldo zgodne", datę przeprowadzenia weryfikacji i czytelny podpis, albo w ogólnym protokole z rozliczenia inwentaryzacji rocznej, lub w odrębnym protokole według podanego wzoru. Wzór 1. Protokół z potwierdzenia stanu środków na rachunkach bankowych jednostki Jeśli salda wykazane w potwierdzeniu przez bank nie zgadzają się z saldami kont księgi głównej jednostki, środki na rachunkach bankowych należy zaksięgować zgodnie z potwierdzeniem z banku. Różnice trzeba zawiesić na plus bądź na minus na koncie 240, np. analitycznie 240/4 "Mylne obciążenia i uznania bankowe", a następnie przystąpić do wyjaśniania niezgodności. Tu mogą mieć miejsce dwie opcje: ● opcja 1 - błąd jest zawiniony przez bank, wówczas należy niezwłocznie wystąpić do niego o wyjaśnienie różnic i przesłanie odpowiedniej bankowej noty memoriałowej, na podstawie której jednostka będzie mogła dokonać korekty zapisów księgowych, ● opcja 2 - błąd powstał po stronie jednostki, wówczas konieczne jest przeanalizowanie zapisów wprowadzonych na konto od czasu pierwszego pojawienia się rozbieżności pomiędzy wyciągami bankowymi a saldem konta syntetycznego odpowiadającego danemu rachunkowi bankowemu i po odnalezieniu błędnych zapisów odpowiednie ich skorygowanie. 2. Uzgadnianie sald z kontrahentami Ustawa o rachunkowości nakłada obowiązek wystąpienia o potwierdzenie salda na wierzycieli, którzy wzywają dłużników do potwierdzenia swoich należności (art. 26 ust. 1 pkt 2 uor). Jednostka powinna przesłać do swoich dłużników pisma z wezwaniem do potwierdzenia dokładnie wyspecyfikowanych należności. W pismach tych należy podać: ● kwoty należności (w tym głównej i należności ubocznych, np. odsetek za zwłokę), ● terminy ich wymagalności (płatności), ● podstawy prawne powstania należności (umowa, wyrok sądu itp.), ● datę, według której dokonywane jest uzgodnienie. Dłużnicy, którzy otrzymali wezwanie do potwierdzenia salda, powinni udzielić na nie odpowiedzi: ● uznając saldo za zgodne w całości, ● uznając saldo za zgodne w części - z podaniem kwoty różnicy i dokumentów, z których ona wynika, ● kwestionując saldo w całości (odmowa potwierdzenia salda z podaniem przyczyn). Przy prawidłowym wywiązaniu się z obowiązku potwierdzenia salda przez wierzyciela i dłużnika dwie strony mają przeprowadzoną inwentaryzację rozrachunków: wierzyciele - należności, dłużnicy - zobowiązań. Przygotowanie do uzgodnienia sald Poszczególni pracownicy jednostki, przygotowując się do przeprowadzenia inwentaryzacji metodą uzgodnienia sald, powinni: ● sprawdzić prawidłowości przetwarzania danych przez oprogramowanie komputerowe służące do prowadzenia ewidencji rozrachunków pod kątem prawidłowości generowania na kontach rozrachunkowych jednocześnie dwóch sald: należności i zobowiązań, ● być przeszkoleni na temat przeprowadzania, dokumentowania i rozliczania inwentaryzacji w drodze uzgodnienia sald z kontrahentami, np. przez głównego księgowego lub przez jednostkę zewnętrzną specjalizującą się w szkoleniach z zakresu rachunkowości, ● dokonać wstępnego przeglądu liczby sald wymagających uzgodnienia, przypadających na pracowników prowadzących poszczególne konta rozrachunkowe (należy je wyodrębnić spośród sald kont analitycznych, które dotyczą należności spornych i wątpliwych, publicznoprawnych i od osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych - definicje ww. należności są zawarte w rozdziale odnoszącym się do inwentaryzacji w drodze weryfikacji sald), ● wyłączyć salda nieistotne, które nie będą podlegały uzgodnieniu z kontrahentami, lecz inwentaryzacji w drodze porównania z dokumentacją źródłową jednostki, ● sporządzić harmonogram przeprowadzenia potwierdzenia sald, uwzględniający obowiązkowe terminy przeprowadzania inwentaryzacji aktywów z art. 26 ust. 3 pkt 1 uor, oraz wydać zarządzenia o przeprowadzeniu inwentaryzacji (należy to do obowiązków kierownika jednostki), ● przygotować odpowiednią liczbę druków potwierdzeń sald (jeśli jednostka korzysta ze znormalizowanych druków wypełnianych ręcznie). Aby móc prawidłowo przeprowadzić inwentaryzację metodą uzgodnienia sald, w ewidencji analitycznej i syntetycznej jednostki prowadzonej metodą komputerową muszą być prawidłowo generowane salda należności i zobowiązań (jako odrębne salda niepodlegające dalszej redukcji do tzw. per saldo). Jeśli program nie działa prawidłowo, uzgodnienie sald z kontrahentami nie będzie możliwe, ponieważ per saldo nie będzie odpowiadało kwotom faktycznych należności. Taka wada oprogramowania powinna być niezwłocznie usunięta. Jednak jeśli nie będzie to możliwe w ogóle lub w takim terminie, aby przeprowadzić uzgodnienie sald za dany rok w ustawowym terminie, ewidencję rozrachunków należy zaprowadzić ręcznie na kartotekach indywidualnych kontrahentów (kartach kontowych). PRZYKŁAD Program komputerowy używany w jednostce do ewidencji na kontach zespołu 2 nie pozwala na wykazywanie na tych kontach sald po dwóch stronach (ani na poziomie szczegółowych kartotek poszczególnych kontrahentów, ani na poziomie analitycznym danego rodzaju należności, ani na poziomie syntetycznym). Z każdym kolejnym stopniem uogólnienia wydruku danych redukuje kolejne salda do per sald - co daje zupełnie nierealne wyniki na temat należności i zobowiązań jednostki. Czy na potrzeby przeprowadzenia inwentaryzacji sald należności można wydrukować karty indywidualne kontrahentów i na nich ręcznie wyspecyfikować prawidłowe salda, zliczając osobno należności i zobowiązania? Czy po takich poprawkach można będzie uznać wydrukowane księgi rachunkowe za rzetelne? Nie, ksiąg rachunkowych jednostki w takiej sytuacji nie będzie można uznać ani za rzetelne, ani za prowadzone bezbłędnie. Księgi rachunkowe uznaje się za rzetelne, jeśli dokonane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty, a za prowadzone bezbłędnie - jeśli zapewniono bezbłędność działania stosowanych procedur obliczeniowych (art. 24 ust. 1, 2 i 3 uor). Księgami rachunkowymi, w przypadku prowadzenia ich za pomocą komputera, zgodnie z art. 13 ust. 2 i 3 uor, są komputerowe bazy danych, które w określonych terminach, w celu archiwizacji, należy przenieść na inny nośnik (np. wydrukować). W takim rozumieniu księgi rachunkowe cały czas będą stosowały nieprawidłowe procedury obliczeniowe, skutkiem czego będzie nierzetelna ewidencja należności i zobowiązań jednostki - zawsze gdy będzie sporządzany wydruk. Błędy w prowadzeniu ksiąg rachunkowych za pomocą komputera mogą być korygowane jedynie przez wprowadzenie do ksiąg rachunkowych dowodu zawierającego korekty błędnych zapisów, dokonywane tylko zapisami dodatnimi albo tylko ujemnymi (art. 25 ust. 2 w związku z ust. 1 pkt 2 uor). Dlatego nie można uznać za rzetelne księgi wydruków z nieprawidłowo prowadzonych kont zespołu 2 z ręcznie naniesionymi poprawkami co do faktycznej wielkości kwot należności i zobowiązań. Rozwiązaniem w takim przypadku jest: ● korekta oprogramowania lub jego zmiana na inny - jeśli korekta jest niemożliwa, albo ● zaprowadzenie ewidencji rozrachunków w technice ręcznej. Liczbę sald analitycznych kont kontrahentów podlegających uzgodnieniu powinni ustalić pracownicy księgowości odpowiedzialni za prowadzenie tych kont. Trzeba przy tym uwzględnić nie tylko wymogi art. 26 ust. 1 pkt 3 uor, ale też postanowienia polityki rachunkowości ustalonej przez kierownika jednostki na podstawie art. 10 uor co do uproszczeń w prowadzeniu rachunkowości. W tym przypadku uproszczenie polega na zmianie metody inwentaryzacji należności uznanych za nieistotne - z uzgodnienia sald z kontrahentami na weryfikację sald z dokumentacją źródłową. Możliwość wprowadzenia takiego uproszczenia daje art. 4 ust. 1 i 4 uor, pod warunkiem że nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na rzetelność i jasność zobrazowania sytuacji majątkowej i finansowej jednostki oraz wynik finansowy. Postępowanie to jest korzystne z punktu widzenia ekonomiki jednostek, w przypadku należności, dla których koszt uzyskania potwierdzenia byłby wyższy niż ich wartość. Granice uznania należności za "nieistotne" mogą być różne w przypadku różnych jednostek - jest to zależne od ich struktury majątkowej (w tym ilości należności od kontrahentów w ogóle i ilości należności drobnych kwotowo), a także sytuacji finansowej. PRZYKŁAD Wielkość należności nieistotnych można określić jako: ● wielokrotność opłaty pocztowej pobieranej przez Pocztę Polską za przesyłkę poleconą priorytetową, ● procent wielkości uznanych za bazowe, np.: należności o wartości do 1% granicy wartości środka trwałego, podlegającego stopniowej amortyzacji przy użyciu stawek amortyzacyjnych, ustalonej w ustawie z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, do 2% wartości przychodów ze sprzedaży towarów lub usług. Ustalenie w polityce rachunkowości uproszczenia dotyczącego inwentaryzacji należności nieistotnych rozwiązuje też problem inwentaryzacji tzw. sald zerowych, które również obejmuje się inwentaryzacją metodą weryfikacji z dokumentami źródłowymi. Na podstawie danych otrzymanych od pracowników księgowości główny księgowy ustala ogólną liczbę należności podlegających uzgodnieniu z kontrahentami. Następnie przygotowuje projekt zarządzenia kierownika jednostki o zarządzeniu inwentaryzacji metodą potwierdzenia sald i harmonogram tej inwentaryzacji, a także składa zamówienie na druki akcydensowe wezwań do uzgodnienia sald. Przy ustalaniu harmonogramu należy wziąć pod uwagę wymogi art. 26 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 uor dotyczące terminów, w jakich ma być przeprowadzana inwentaryzacja poszczególnych rodzajów aktywów. Ponadto, ustalając harmonogram i terminy wykonania poszczególnych prac inwentaryzacyjnych, należy uwzględnić czas niezbędny do wykonania wielu czynności (patrz ramka). Niezbędne czynności, wykonywane przez pracowników jednostki w ramach weryfikacji sald 1. Sporządzenie wydruków z kont analitycznych należności i szczegółowych kont kontrahentów (w przypadku prowadzenia ewidencji księgowej komputerowo). 2. Wypełnienie przez pracowników druków potwierdzeń (lub ich wydrukowanie z ewidencji komputerowej, jeśli program przewiduje taką możliwość). 3. Doręczenie wezwań do potwierdzenia sald kontrahentom (za pośrednictwem doręczycieli jednostki lub poczty). 4. Sporządzenie odpowiedzi przez kontrahentów oraz przesłanie ich z powrotem do jednostki przeprowadzającej inwentaryzację. 5. Sporządzenie przez banki potwierdzeń sald i przesłanie ich jednostce. 6. Ewentualne wyjaśnienie i rozliczenie rozbieżności. 7. Sporządzenie dokumentacji inwentaryzacyjnej według wzorów obowiązujących w jednostce. Przy ustalaniu czasu potrzebnego do wykonywania poszczególnych czynności należy uwzględnić fakt, że inwentaryzację metodą uzgadniania sald przeprowadzają pracownicy niezależnie od innych przypisanych im obowiązków (np. prowadzenia ksiąg rachunkowych, wydawania zaświadczeń, kontrolowania pod względem formalno-prawnym dowodów księgowych, sporządzania własnych dowodów księgowych jednostki). Stąd ważne jest, aby poszczególne prace nie nawarstwiały się w czasie, w rezultacie powodując ich niewykonalność. Przedstawiamy wzór zarządzenia kierownika jednostki w sprawie przeprowadzenia inwentaryzacji metodą uzgodnienia sald wraz z załączonym harmonogramem prac inwentaryzacyjnych Wzór 2. Zarządzenie kierownika jednostki w sprawie przeprowadzenia inwentaryzacji metodą uzgodnienia sald wraz z harmonogramem Potwierdzenia stanu aktywów pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, papierów wartościowych w formie zdematerializowanej oraz należności (w tym udzielonych pożyczek) trzeba dokonać na ostatni dzień roku obrotowego, czyli 31 grudnia (art. 26 ust. 1 pkt 2 uor). Ponieważ jednak w jednostkach organizacyjnych, które mają dużo należności wymagających potwierdzenia, dochowanie tego terminu ze względów technicznych byłoby niewykonalne w czasie pozwalającym na terminowe zamknięcie ksiąg rachunkowych i sporządzenie sprawozdania finansowego, uor w art. 26 ust. 3 pkt 1 dopuszcza przeprowadzenie tej inwentaryzacji w odniesieniu do należności (z wyłączeniem środków pieniężnych na rachunkach bankowych i papierów wartościowych w formie zdematerializowanej) w okresie od początku ostatniego kwartału roku obrotowego do 15 dnia roku po nim następującego, pod warunkiem ustalenia stanu przez dopisanie lub odpisanie od stanu stwierdzonego w drodze potwierdzenia salda przychodów i rozchodów (zwiększeń i zmniejszeń), jakie nastąpiły między datą potwierdzenia a dniem ustalenia stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych, przy czym stan wynikający z ksiąg rachunkowych nie może być ustalony po dniu bilansowym. W przypadku przeprowadzania inwentaryzacji należności istotne jest ustalenie terminu (daty), na jaki jednostka będzie uzgadniać saldo. W tym zakresie w praktyce przyjmowane są rozwiązania przedstawione w tabeli 1. Tabela 1. Rozwiązania w zakresie terminu, na jaki następuje uzgodnienie sald z kontrahentem Przyjęte rozwiązanie Zastosowanie w praktyce Inwentaryzację przeprowadza się według stanu na ostatni dzień roku obrotowego w ciągu dwóch pierwszych tygodni roku następnego. Rozwiązanie mogą zastosować bardzo małe jednostki organizacyjne, w których występuje od kilku do kilkunastu sald należności wymagających uzgodnienia. Wyniki tej inwentaryzacji są wiarygodne, ponieważ im późniejszą datę ma uzgadniane saldo, tym większa pewność, że odzwierciedla rzeczywistą wielkość uzgadnianej należności. Inwentaryzację przeprowadza się w ostatnim kwartale roku obrotowego i dwóch pierwszych tygodniach roku następującego po nim według stanu na jeden konkretny dzień, ustalony jednolicie dla wszystkich kontrahentów przez kierownika jednostki w zarządzeniu inwentaryzacyjnym, niezależnie od tego, kiedy będzie dla nich wystawiane wezwanie do uzgodnienia salda. Rozwiązanie nadaje się dla jednostek średniej wielkości, gdzie liczba sald wymagających uzgodnienia jest znaczna. Przyjęcie jednego dnia do rozliczania jest wygodne, jeśli wezwania do potwierdzenia salda są wystawiane automatycznie i w krótkim czasie oraz natychmiast wysyłane. Z tego rozwiązania mogą skorzystać jednostki, w których obsada kadrowa księgowości jest na tyle duża w stosunku do wykonywanych zadań, że spiętrzenie prac z zakresu uzgodnienia sald nie spowoduje zaniedbań w innych zakresach. Inwentaryzację przeprowadza się w ostatnim kwartale roku obrotowego i dwóch pierwszych tygodniach roku następującego po nim, przy czym przy wystawianiu potwierdzeń sald stosuje się różne daty w zależności od grupy, do jakiej należy uzgadniane saldo, np. dokonuje się podziału na grupy kontrahentów. I tak, jeśli na kontach kontrahentów, z którymi transakcje są dokonywane w ciągu roku obrotowego incydentalnie i salda należności są niskie Rozwiązanie nadaje się dla jednostek średniej wielkości i jednostek dużych, gdzie liczba sald wymagających uzgodnienia jest znaczna, a rozrachunki z kontrahentami stanowią dużą pozycję o skomplikowanej strukturze, których ewidencję prowadzi - niezależnie od siebie - wielu pracowników. Wymaga bardzo dużej dokładności w dokumentowaniu wyników uzgodnień, tak aby nie pomylić dat, według których dokonywane są uzgodnienia z poszczególnymi kontrahentami, ponieważ może to być przyczyną powstawania pozornych niezgodności. Rozwiązanie pozwala na rozłożenie w czasie prac - uzgodnień dokonuje się wcześniej (np. według stanu na 1 października w okresie od 15 do 31 października), natomiast jeśli na kontach kontrahentów, z którymi jednostka prowadzi powtarzające się okresowe rozliczenia i salda są wysokie - inwentaryzuje się je w terminie jak najbliższym dnia bilansowego (np. według stanu na 1 grudnia w okresie od 15 grudnia do 15 stycznia roku kolejnego). Inne możliwości podziału kontrahentów na grupy to np. alfabetycznie według nazw, według dnia sporządzenia wezwania, według oddalenia siedziby kontrahenta od siedziby jednostki, zaczynając od kontrahentów o najbardziej przeterminowanych należnościach. związanych z uzgadnianiem sald, tak aby wykonywać je w miarę możliwości, nie zaniedbując przy tym innych obowiązków i pilnując jedynie, aby zmieścić się w terminie ustawowym wynikającym z art. 26 ust. 3 pkt 1 uor. Wyniki tej inwentaryzacji są najbardziej wiarygodne, jeśli podziału kontrahentów dokonano z zastosowaniem kryterium wysokości salda i liczby operacji wykonywanych z danym kontrahentem, ponieważ im późniejszą datę ma uzgadniane saldo, tym większa pewność, że odzwierciedla rzeczywistą wielkość uzgadnianej należności. Wiąże się to z tym, że ryzyko popełnienia błędu przy ustalaniu ostatecznego salda na 31 grudnia przy okazji księgowania na kontach zespołu 2 "Rozrachunki i rozliczenia" zwiększeń i zmniejszeń wynikających z operacji wykonywanych z kontrahentami, pomiędzy datą uzgodnienia salda a dniem bilansowym, jest tym mniejsze, im mniej jest tych operacji. Należności wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy w kwocie wymaganej zapłaty, a więc obejmującej zarówno należność główną, jak i należności uboczne, do których zalicza się odsetki za zwłokę (art. 28 ust. 1 pkt 7 uor). W jednostkach budżetowych i samorządowych zakładach budżetowych obowiązuje częstsza wycena należności, ponieważ odsetki od niespłaconych należności ujmuje się w ich księgach rachunkowych nie rzadziej niż na koniec każdego kwartału w wysokości odsetek należnych na ostatni dzień tego kwartału (§ 8 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej; dalej: rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont). W związku z tymi zapisami uzgodnienie sald należności przeterminowanych (czyli takich, których wymagalny termin płatności upłynął przed dniem, na który dokonuje się ich uzgodnienia) powinno objąć zarówno kwoty należności głównych, jak i naliczonych przez jednostkę odsetek za zwłokę. Przeprowadzanie uzgodnień Prace związane z potwierdzaniem sald najlepiej rozpocząć od zrobienia ogólnego wydruku z ewidencji analitycznej (zbiorczo dla wszystkich kontrahentów z saldami wymagającymi uzgodnienia) oraz kartotek szczegółowych dla tych kontrahentów - na dzień, na jaki będą uzgadniane salda. Wydruk ogólny służy do zamieszczania na nim informacji o terminie wysłania wezwania do uzgodnienia salda, terminie odesłania i wyniku uzgodnień, a także o nieodesłaniu potwierdzenia lub odesłaniu wezwania z uwagami na temat niezgodności (jest to dokumentacja robocza - odrębnie sporządzana przez każdego pracownika prowadzącego ewidencję należności wymagających uzgadniania). Kartoteki szczegółowe służą natomiast do pobrania danych koniecznych do wystawienia wezwań do potwierdzenia salda w sytuacji, gdy są one wystawiane ręcznie (jeśli system drukuje automatycznie wezwania, nie ma potrzeby drukowania kartotek analitycznych). Zamiast wydruków ogólnych można stosować zestawienia tabelaryczne, według podanego wzoru. Wzór 3. Zestawienie tabelaryczne dokumentujące fakt przeprowadzenia i wyniki uzgodnienia sald z kontrahentami - konto 201 w Samorządowym Zakładzie Budżetowym w Mogilnicy Lp. Nazwa i numer kartoteki kontrahenta Dzień, na jaki dokonywane jest uzgodnienie1 Kwota należności (zł) Data doręczenia wezwania kontrahentowi Data otrzymania odpowiedzi od kontrahenta Wynik uzgodnienia Uwagi2 głównej ubocznych 1. ZEW sp. z - 201/2-1 12 390,00 x Zgodne x 2. Renoma - 201/2-2 50 400,00 25,89 x Uiszczone w całości r. (BDW nr 67/10/2014) Saldo uznane za uzgodnione - kwota została uiszczona w całości łącznie z odsetkami na dzień zapłaty. 3. KOKS sp. z - 201/2-5 21 800,00 x x x Wezwanie zostało zwrócone z adnotacją, że nie podjęto go w terminie. Próby skontaktowania się z firmą telefonicznie i wysłania wezwania faksem ( r.) nie przyniosły żadnego rezultatu. Konieczna jest zmiana metody inwentaryzacji na weryfikację z dokumentami. 4. Nit sp. z - 201/2-6 78 900,00 x Niezgodne Według kontrahenta zobowiązanie wynosi 87 900 zł. Kontrola dokumentów źródłowych wykazała czeski błąd popełniony przy księgowaniu należności w jednostce. 5. Kolex - 201/2-7 23,20 45,69 Niezgodne Kontrahent odpisał należności na skutek ich przedawnienia z dniem r. Sporządził: referent księgowy - Anna Koniecpolska Sprawdził: główna księgowa - Małgorzata Malec 1 Jeśli jednostka dokonuje uzgodnień na jeden, wybrany przez kierownika jednostki dzień, tę rubrykę można pominąć, odnotowując dzień w tytule zestawienia ("Zestawienie tabelaryczne dokumentujące fakt przeprowadzenia i wyniki uzgodnienia sald z kontrahentami za rok 2014, według stanu na 1 października 2014 r."). Jeśli dni uzgodnień są różne dla różnych kontrahentów, należy wpisać właściwą datę i na ten dzień sporządzić z konta szczegółowego kontrahenta wydruk, który będzie załącznikiem do zestawienia. 2 Rubryka "uwagi" przeznaczona jest do wpisywania różnych uwag dotyczących należności kontrahenta, np. o możliwości jej szybkiego przedawnienia się, o nieodesłaniu przez kontrahenta potwierdzenia - zamiast czego kontrahent uregulował w całości należność objętą wezwaniem, o zwrocie z poczty z adnotacją: "adresat nieznany" lub "pismo nie zostało podjęte w wyznaczonym czasie" lub "odmowa przyjęcia pisma", a także o dalszym postępowaniu wdrożonym w sytuacji, gdy dłużnik kwestionuje istnienie lub wysokość salda. Wszystkie załączniki do zestawienia (wydruki z ksiąg rachunkowych, odcinki wezwań do potwierdzenia sald, faksy, pisma w sprawie wyjaśnienia różnic, kserokopie dowodów wpłaty i inne) powinny być ułożone w kolejności wynikającej z liczby porządkowej nadanej kontrahentowi w zestawieniu, w sposób ułatwiający ich szybkie odszukanie. Zdecydowanie pomaga to w bieżącej pracy z zestawieniem, które powinno być uzupełniane w miarę pojawiania się nowych informacji. Główny księgowy przed zebraniem danych od wszystkich pracowników i sporządzeniem protokołu zbiorczego z przeprowadzenia i rozliczenia inwentaryzacji metodą uzgodnienia sald z kontrahentami powinien sprawdzić dane zawarte w zestawieniach z załączonymi do niego wydrukami z ewidencji analitycznej oraz dokumentacją z uzgadniania sald. Do udokumentowania faktu przeprowadzenia uzgodnienia salda z kontrahentem służy znormalizowany druk wezwania do uzgodnienia salda. Można go stosować zarówno do potwierdzania sald należności, jak i do potwierdzania wartości papierów wartościowych w formie zdematerializowanej (po dokonaniu pewnych modyfikacji). Wezwanie do uzgodnienia salda wystawia główny księgowy lub inny wyznaczony pracownik komórki księgowości, do obowiązków którego należy przeprowadzanie uzgodnień sald aktywów. Znormalizowany druk składa się z trzech odcinków: ● pierwszy (oznaczony literą A) i drugi (oznaczony literą B) wysyła się do kontrahenta (dłużnika), który po sprawdzeniu salda powinien odesłać odcinek B do wierzyciela, natomiast odcinek A pozostawić w swojej dokumentacji inwentaryzacyjnej - dłużnik w ten sposób niejako automatycznie ma potwierdzone saldo swoich zobowiązań, ● trzeci (oznaczony literą C) pozostaje w dokumentacji inwentaryzacyjnej wierzyciela (w razie nieodesłania potwierdzenia salda przez dłużnika służy on udokumentowaniu wywiązania się przez wierzyciela z obowiązku przeprowadzenia inwentaryzacji należności w drodze uzgodnienia sald, co jest konieczne, aby w przypadku braku odzewu od dłużnika zmienić metodę inwentaryzacji z uzgodnienia sald na weryfikację z dokumentacją źródłową). Niezależnie od wzoru stosowanego druku wezwania do uzgodnienia salda należności, powinno ono w treści zawierać elementy wskazane w ramce. Obowiązkowa treść wezwania do uzgodnienia salda 1. Nazwa i adres jednostki wysyłającej żądanie potwierdzenia salda oraz tej, do której jest ono kierowane. 2. Data wystawienia wezwania oraz data, według której ustalany jest stan potwierdzanej należności. 3. Kwota należności - osobno należy podać kwotę należności głównej oraz należności ubocznych (odsetek). 4. Wskazanie dokumentu, z którego należność wynika (nazwa, numer i data dowodu księgowego), oraz wskazanie jej rodzaju i wymagalnego terminu płatności. 5. Podpis osoby występującej o potwierdzenie salda. Niepodanie wymienionych w ramce informacji na temat należności może spowodować niemożność uzgodnienia sald, np.: ● niepodanie daty, według której wykazana została należność do uzgodnienia, może spowodować, że dłużnik porówna salda na dzień wystawienia pisma, a to może spowodować pozorną niezgodność sald, ● wykazanie kwoty należności łącznie z odsetkami za zwłokę (bez odrębnego ich wyszczególnienia) może spowodować kwestionowanie salda przez dłużnika, który może w swoich księgach nie mieć wycenionych należności z odsetkami ze względu na inne terminy dokonywania tej wyceny, niż obowiązują np. w jednostkach budżetowych i samorządowych zakładach budżetowych, ● niewskazanie dokumentów, z których wynikają należności, może wprowadzać w błąd dłużnika, jeśli wierzyciel dokonywał rozliczania opóźnionych płatności na odsetki za zwłokę i należność główną, w sytuacjach gdy dłużnik wpłacał jedynie z opóźnieniem kwoty wystarczające na pokrycie należności głównej, ● podawanie wymagalnego terminu płatności pozwala na ocenę stopnia przeterminowania należności zaległych i ewentualne uzgodnienia na temat odpisywania należności przedawnionych. Przedstawiamy wzór (str. 20) wypełnionego potwierdzenia salda należności, gdzie dłużnik zgadza się z kwotami zawartymi w wezwaniu (odcinki A i B, niezamieszczony odcinek C jest jednakowy z treścią odcinka A). Wzór 4. Wezwanie do potwierdzenia salda należności od kontrahenta Dłużnik, odsyłając potwierdzenie salda, może: ● potwierdzić je w całości, ● potwierdzić je w części, kwestionując tylko wybrane należności, ● odmówić potwierdzenia salda, z podaniem przyczyny odmowy. Specyficzną formą potwierdzenia salda jest niezwłoczna zapłata należności, bez odsyłania druku potwierdzenia do wierzyciela (wynika ona ze zwyczaju stosowanego w rachunkowości). Może ona być uznana przez wierzyciela za uzgodnienie salda, jeśli należność została uregulowana w całości (kwota główna, ewentualne należności uboczne). Kolejnym etapem uzgadniania sald, po zebraniu pism od kontrahentów, jest porównanie danych wynikających z odpowiedzi na wezwania o potwierdzenie salda z saldami ujętymi w ewidencji księgowej jednostki. I tak w przypadku: ● potwierdzenia salda przez kontrahenta bez zastrzeżeń - należy odnotować w zestawieniu roboczym datę otrzymania odpowiedzi i ustaloną wielkość salda, ● otrzymania od kontrahenta pisma, w którym kwestionuje on wysokość salda - należy niezwłocznie przystąpić do czynności mających na celu ustalanie przyczyny powstania różnic, od której zależy sposób ich likwidacji. Przykładowe przyczyny niezgodności, w podziale na etapy, na jakich powstają, ujęto w tabeli. 2 Tabela 2. Przyczyny powstawania niezgodności sald rozrachunków z kontrahentami Etap 1 - przekazywanie korespondencji pomiędzy jednostkami Dotarcie do kontrahenta wezwania do potwierdzenia salda, zanim dotarła do niego faktura (rachunek). Zaginięcie faktury (rachunku), zanim dotarła do kontrahenta lub zagubienie jej w jednostce. Etap 2 - ujmowanie w księgach rachunkowych rozrachunków zarówno u wierzyciela, jak i dłużnika Niezaksięgowanie faktury przez kontrahenta (z powodu opóźnienia w księgowaniu). Ujęcie należności (zobowiązania) w innej kwocie niż wynikająca z dokumentu źródłowego na skutek popełnienia błędu przy wpisywaniu danych do ksiąg (zawyżenie bądź zaniżenie kwoty). Ujęcie zobowiązań po stronie należności lub należności po stronie zobowiązań. Odpisanie przez jedną ze stron należności (zobowiązania) z powodu upływu okresu jej przedawnienia, bez poinformowania o tym fakcie drugiej strony. Dokonanie potrącenia należności i zobowiązań niezgodnie z obowiązującym prawem. Etap 3 - ujmowanie w księgach rachunkowych rozrachunków u wierzyciela Popełnienie błędu rachunkowego polegającego na zaewidencjonowaniu wpłaty na poczet należności w wysokości niższej niż faktycznie była wniesiona przez dłużnika. Przypisanie należności niewłaściwemu kontrahentowi lub zaksięgowanie wpłaty na poczet należności innego kontrahenta. Dokonanie przez wierzyciela rozliczenia wpłaty na poczet przeterminowanych należności na należność główną i odsetki, w sytuacji gdy wpłacona kwota nie pokrywała w całości przeterminowanych należności wraz z odsetkami, bez poinformowania o tym dłużnika. Ujęcie rozrachunków jednego kontrahenta na kilku kontach analitycznych spowodowane wprowadzeniem do ksiąg nieprawidłowych danych na temat jego nazwy, adresu i/lub numeru identyfikacji podatkowej. Przypisanie kontrahentowi należności, która nigdy nie powstała (np. na skutek niewywiązania się przez kontrahenta z umowy bądź rezygnacji przez jednostkę z jej realizacji). Nieujęcie na koncie analitycznym wpłaty kontrahenta na skutek takiego opisania przez niego dowodu wpłaty, że nie można było ustalić, od kogo i na poczet czego została wniesiona (w związku z czym została ona zaewidencjonowana na koncie 245 "Wpływy do wyjaśnienia"). Po otrzymaniu od kontrahenta pisma z wyspecyfikowanymi różnicami należy niezwłocznie wszcząć postępowanie wyjaśniające na podstawie dokumentów źródłowych znajdujących się w jednostce: ● faktur, rachunków, ● postanowień o potrąceniu, ● dowodów wpłaty, ● poleceń księgowania, ● umów o realizację dostaw lub usług, ● dokumentacji prowadzenia egzekucji należności. Dokumenty te trzeba porównać z zapisami w ewidencji analitycznej. Pozwoli to wyeliminować błędy w księgach rachunkowych wierzyciela i w ten sposób efekt uzgodnienia salda zostanie osiągnięty. Jeśli przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykaże błędów w księgach wierzyciela (rozbieżność salda może być wynikiem błędów w księgach zarówno u jednej, jak i u drugiej strony), należy kontynuować uzgodnienia z kontrahentem tak długo, aż obie strony zgodzą się co do istnienia i wysokości należności. Jeśli do tego nie dojdzie, jedyną możliwością jest ustalenie jej wysokości na drodze sądowej i przymusowe wyegzekwowanie spłaty. Ostateczną decyzję w takiej sprawie powinien podejmować kierownik jednostki po uzyskaniu opinii radcy prawnego na temat możliwości jednostki dochodzenia zapłaty przed sądem (należy ocenić przede wszystkim dokumentację źródłową, a także ekonomiczną opłacalność dla jednostki wszczynania sprawy sądowej w przypadku należności, których koszty dochodzenia mogą być wyższe niż one same). Z punktu widzenia przeprowadzania inwentaryzacji, należności takie należy zaliczyć do należności spornych, przeksięgowując je na konto 240 "Pozostałe rozrachunki" - analitycznie np. 240/5 "Należności sporne i roszczenia", a następnie zinwentaryzować je metodą weryfikacji z dokumentacją źródłową, przyjmując, że ich wielkość jest zgodna z danymi posiadanymi przez wierzyciela (art. 26 ust. 1 pkt 3 uor). Ustawa o rachunkowości nie przewiduje tzw. milczącego potwierdzenia salda, czyli przyjęcia domniemania, że jeśli dłużnik nie odeśle odpowiedniego odcinka wezwania do potwierdzenia salda, to wierzyciel może uznać je za realne. Dlatego w przypadkach, w których wierzyciel otrzymuje: ● zwrotne pisma od doręczycieli z adnotacjami: "adresat nieznany", "pismo niepodjęte w terminie", "odmowa przyjęcia pisma", ● dowód doręczenia wezwania, ten jednak nie odsyła w ustawowym terminie pisma zwrotnego, należy podjąć próby skontaktowania się z dłużnikiem, np. telefonicznie, za pomocą poczty elektronicznej, za pośrednictwem danych kontaktowych podanych na stronach internetowych dłużników, w celu uzyskania informacji na temat braku odpowiedzi na wezwanie i ewentualnego ustalenia ogólnego stanu firmy (która ze względu na trudną sytuację finansową może unikać kontaktów z kontrahentami i dążyć do uzyskania w efekcie tego przedawnienia swoich zobowiązań). Jeśli mimo podejmowanych prób nie uda się uzyskać potwierdzenia salda należności od wierzyciela, fakt ten należy odnotować w zestawieniu roboczym. Sytuacja taka jest podstawą do zmiany metody inwentaryzacji tych należności na weryfikację z dokumentacją źródłową, gdzie należność przyjmuje się za potwierdzoną w wysokości wynikającej z dokumentów będących w posiadaniu wierzyciela (art. 26 ust. 1 pkt 3 uor). PRZYKŁAD Ile razy trzeba wezwać do potwierdzenia salda kontrahenta, który nie odsyła pism, aby można było uznać inwentaryzację za przeprowadzoną z zachowaniem przepisów i należytej staranności? Określenie procedur przeprowadzania inwentaryzacji w drodze uzgodnienia sald z kontrahentami należy do kierownika jednostki. Odpowiednie postanowienia w tej sprawie powinien zawrzeć w instrukcji inwentaryzacyjnej (stanowiącej jednocześnie nieobowiązkową część polityki rachunkowości jednostki ustalanej na podstawie art. 10 uor oraz opis procedur kontroli zarządczej w zakresie gospodarowania mieniem i jego ochrony, opracowywanych na podstawie art. 68 i art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; dalej: uofp). W praktyce kierownicy jednostek uzależniają właściwy sposób postępowania od wysokości należności i terminu jej przedawnienia - im wyższa należność i bliższy termin przedawnienia, tym więcej różnych czynności powinien wykonać pracownik, podejmując próbę uzyskania potwierdzenia salda. Kierownik jednostki może np. zarządzić, że w przypadku: ● dużych kwot - do kontrahenta należy wysłać wezwanie do uzgodnienia salda na piśmie za pośrednictwem doręczyciela i jednocześnie przesyłać przypomnienia o konieczności uzgodnienia salda przez pocztę elektroniczną, telefonicznie, faksem, ● małych kwot - przypomnienia o uzgodnieniu sald można przesyłać poprzez darmowe środki łączności (pocztę elektroniczną, skrzynki kontaktowe na stronach internetowych). Przy ustalaniu trybu postępowania trzeba wziąć pod uwagę koszty generowane przez jednostkę w celu wywiązania się z obowiązkowej inwentaryzacji - powinny one być uzasadnione wielkością uzgadnianych należności (art. 44 ust. 3 pkt 1 uofp stanowi, że wydatki publiczne powinny być dokonywane: w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów). Aby można było uznać, że jednostka wywiązała się z obowiązku inwentaryzacji sald należności, z jej dokumentacji inwentaryzacyjnej powinno wynikać, że wysłała w odpowiednim terminie co najmniej jedno wezwanie do potwierdzenia salda, a przy braku odpowiedzi od kontrahenta albo niemożności doręczenia wezwania - podjęła inne dostępne możliwości skontaktowania się z kontrahentem. Wierzyciel nie ma ustawowych możliwości, aby zmusić dłużnika do potwierdzenia salda i normalne jest, że nie we wszystkich przypadkach takie potwierdzenia uda się uzyskać. Ze względu na to art. 26 ust. 1 pkt 3 przewiduje, że jeśli z uzasadnionych powodów należności od kontrahentów nie mogły zostać zinwentaryzowane w drodze uzgodnienia sald, należy je zinwentaryzować metodą weryfikacji z dokumentacją źródłową jednostki. W takim przypadku z dokumentacji zgromadzonej w ramach inwentaryzacji metodą uzyskania od kontrahentów potwierdzenia powinno wynikać, że kontrahent: ● został przynajmniej raz prawidłowo wezwany przez wierzyciela do potwierdzenia salda jego należności w terminie wskazanym w art. 26 ust. 1 i 3 uor (fakt ten dokumentuje się wydrukiem salda konta analitycznego rozrachunków na dzień uzgadniania salda oraz odcinkiem wezwania do potwierdzenia salda pozostającym w jednostce wraz z dowodem jego wysłania (może być to dowód nadania listowej przesyłki poleconej, dowód wysłania faksu itp.) i doręczenia bądź zwrotu przez doręczyciela z adnotacją świadczącą o niemożności doręczenia przesyłki adresatowi, ● mimo odebrania wezwania nie potwierdził prawidłowości salda swoich należności (okoliczność tę należy udokumentować, np. w formie adnotacji o braku zwrotnego pisma od kontrahenta w wymaganym przez art. 26 ust. 3 pkt 1 uor terminie na ww. wydruku konta analitycznego lub w zestawieniu roboczym). Jeśli podane fakty zostaną potwierdzone w dokumentacji inwentaryzacyjnej, jednostka może zmienić metodę inwentaryzacji takich należności bez narażenia się na zarzut przeprowadzenia inwentaryzacji niezgodnie z uor. Inwentaryzacja w drodze uzgadniania sald należności jest procesem dwustronnym, tzn. jednostka będąca wierzycielem wzywa do potwierdzenia sald swoich należności przez dłużników, z kolei jej wierzyciele wzywają jednostkę do potwierdzenia wysokości swoich należności, które dla jednostki są zobowiązaniami. Aby nie pomylić lub nie pogubić nadchodzących do księgowości pism, należy przestrzegać zasady dokładnej ich segregacji zaraz po wpływie do komórki księgowości na: ● wezwania do uzgodnienia sald otrzymane przez jednostkę jako dłużnika, ● odpowiedzi dłużników jednostki na pisma wystosowane do nich jako wierzyciela. Ponieważ jednostki sektora publicznego są zobowiązane do realizacji zadań przypisanych im przez ustawy, jednostki nie mogą lekceważyć art. 26 ust. 1 pkt 2 uor i nie odsyłać potwierdzeń sald do swoich wierzycieli. Jedyne co mogą zrobić, to mając na uwadze zasadę oszczędnego i efektywnego wydatkowania środków (art. 44 ust. 3 pkt 1 uofp) i kierując się zwyczajem przyjętym w rachunkowości, zamiast wysyłać potwierdzenia salda, powinni niezwłocznie regulować wskazane w nich kwoty (oczywiście, pod warunkiem że są one prawidłowe). Sposób przyjęty przy uzgadnianiu sald, gdy jednostka sektora publicznego jest dłużnikiem (ich kontrola z dokumentacją źródłową, korygowanie stwierdzonych błędów w księgach, występowanie na drogę sądową w przypadku zobowiązań spornych), jest taki sam jak opisany wyżej, w przypadku gdy jednostka jest wierzycielem. Jednak mogą występować w tym zakresie przypadki szczególne, tak jak np. wezwanie do uzgodnienia salda przez wierzyciela, który nigdy nie zawarł żadnej umowy z dłużnikiem i nie figuruje w jej ewidencji księgowej. Zdarzają się omyłkowo przesyłane wezwania do potwierdzenia sald, np. w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, które mają podobne nazwy (np. Gmina Kłodzko i Miasto Kłodzko, Gmina Świdnica i Miasto Świdnica), gdzie albo wierzyciele w swojej ewidencji przypisali należność omyłkowo nie tej jednostce, albo źle zaadresowali wezwania do potwierdzenia sald. W takich sytuacjach należy odmówić potwierdzenia salda i poinformować dłużnika o braku w księgach rachunkowych jakichkolwiek transakcji zarejestrowanych z podmiotem, który wezwał jednostkę do jego potwierdzenia. Inną przyczyną otrzymywania wezwań od wierzycieli, którzy nie prowadzili żadnych transakcji z jednostką sektora publicznego będącą dłużnikiem, może być: ● dokonywanie zakupów rzeczy lub usług prywatnie przez pracowników jednostki i żądanie wystawienia rachunku lub faktury na jednostkę (jest tak w przypadku nieprawidłowo rozliczanych świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych; dalej: ZFŚS, gdzie np. pracownikom refunduje się koszty zakupu opału, a pracownik zamiast pobrać od sprzedawcy rachunek/fakturę na siebie, pobiera ją na jednostkę), ● posługiwanie się oprogramowaniem komputerowym służącym do prowadzenia rozrachunków z funkcjami umożliwiającymi automatyczne drukowanie wezwań do potwierdzenia salda, gdzie drukowane są wezwania nawet do dłużników z tzw. kartotek nieczynnych o zerowych saldach, czyli kartotek założonych przed kilku laty dla danego dłużnika, który całkowicie rozliczył się z jednostką i od kilku lat nie prowadził z nią żadnych transakcji. Problemy z przeprowadzeniem inwentaryzacji metodą potwierdzenia sald mogą mieć jednostki sektora publicznego, które nie prowadzą na bieżąco ewidencji rozrachunków z kontrahentami - ujmują w ewidencji księgowej tylko należności i zobowiązania wymagalne na koniec kwartału, a w skrajnych przypadkach - tylko na koniec roku obrotowego. Te jednostki zazwyczaj nie wywiązują się z inwentaryzacji w drodze uzgodnienia sald z kontrahentami wcale albo robią to ze znacznym opóźnieniem w stosunku do terminów ustawowych. Należy zaznaczyć, że jednostki często stosują nieprawidłową interpretację prawa dotyczącego prowadzenia ewidencji księgowej rozrachunków - błędnie przyjmują, że w ramach uproszczenia w rachunkowości nie muszą ewidencjonować należności i zobowiązań, które powstają i są regulowane w ciągu kwartału lub roku obrotowego. Jednostki sektora finansów publicznych są zobowiązane do prowadzenia rachunkowości zgodnie z przepisami uor, która w art. 20 ust. 1 wymaga, aby każda operacja gospodarcza wykonana w okresie sprawozdawczym była wprowadzona do ksiąg rachunkowych tego okresu sprawozdawczego, przy czym w przypadku płatności dochodów i wydatków ujmuje się również wszystkie etapy rozliczeń poprzedzających tę płatność (art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 uofp). W ten sposób, np. w jednostkach budżetowych i samorządowych zakładach budżetowych, w których, zgodnie z § 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont, okresem sprawozdawczym jest miesiąc - do ksiąg rachunkowych danego miesiąca należy wprowadzić zapisy na temat operacji gospodarczych wynikających z zaciągnięcia zobowiązań i ich skonkretyzowania w formie rachunku (faktury) czy też wynikających z ustalenia należności jednostki (w drodze decyzji bądź wynikających z wystawionych rachunków/faktur). Dokumentowanie faktu przeprowadzenia i wyników uzgodnień sald z kontrahentami Po zakończeniu uzgodnień z kontrahentami i ustaleniu przyczyn powstania ewentualnych różnic należy sporządzić protokół z przeprowadzenia i rozliczenia inwentaryzacji metodą uzgodnienia sald. Obowiązkowa treść protokołu powinna być określona w przepisach wewnętrznych jednostki. Obowiązkowa treść protokołu z przeprowadzenia i rozliczenia inwentaryzacji metodą uzgodnienia sald 1. Specyfikacja sald poszczególnych należności podlegających uzgodnieniu - wymienionych z podaniem nazw kontrahentów i numerów ich kont szczegółowych, prowadzonych w ramach poszczególnych kont syntetycznych, kwot należności i wymagalnych terminów płatności - dla należności, które zostały w pełni uznane przez kontrahentów lub w pełni opłacone w ustawowym terminie przeprowadzania inwentaryzacji bez odsyłania pisma o uzgodnieniu sald. 2. Szczegółowa specyfikacja sald kontrahentów, co do których powstały rozbieżności - ze wskazaniem kwestionowanych przez nich kwot, ustaleń co do przyczyny powstania niezgodności i wskazaniem ostatecznego sposobu rozliczenia tych rozbieżności. 3. Ogólne zestawienie sald, co do których nie udało się, z przyczyn niezależnych od jednostki, uzyskać potwierdzeń ich prawidłowości od kontrahentów (podając ich nazwy, numery kont analitycznych i wysokość należności) - z adnotacją, że w tym przypadku, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 uor, nastąpiła zmiana metody inwentaryzacji, stąd odpowiednie ustalenia będą zawarte w dokumentacji dotyczącej inwentaryzacji aktywów i pasywów jednostki, przeprowadzanej metodą weryfikacji sald z odpowiednimi dokumentami. 4. Ogólne zestawienie sald należności zagrożonych szybkim przedawnieniem (ze wskazaniem kontrahentów, wysokości należności i terminu przedawnienia) oraz należności zagrożonych nieściągalnością (dotyczy to kontrahentów, którzy mają przeterminowane wierzytelności, nie odesłali potwierdzeń ich sald i nie można się z nimi w żaden sposób skontaktować). Do protokołu należy dołączyć: ● wydruki sald kont, na których ewidencjonowane są należności podlegające uzgodnieniu według stanu na dzień przeprowadzania inwentaryzacji, na których zostały dokonane odpowiednie adnotacje o wysłaniu potwierdzeń sald i ich odesłaniu oraz uznaniu bądź nie przez kontrahentów (część jednostek - obok tych wydruków - stosuje zestawienia w formie tabelarycznej, sporządzane na podstawie danych z ksiąg rachunkowych), ● kopie wysłanych wezwań do uzgodnienia salda wraz z dowodami ich doręczenia kontrahentom oraz odpowiedzi na te wezwania odesłane przez kontrahentów do jednostki (powinny być starannie przechowywane w odpowiedniej kolejności, pozwalającej na szybkie ustalenie, czy inwentaryzacja została przeprowadzona w sposób kompletny - jednostki stosują w tym przypadku zazwyczaj uszeregowanie w kolejności odpowiadającej numerom kont analitycznych kontrahentów), ● kopie dowodów wpłat kontrahentów na poczet uzgadnianych należności (lub wydruki z ich kont analitycznych potwierdzające dokonanie zapłaty należności), ● korespondencję w sprawie uzgodnień z kontrahentami, którzy kwestionowali istnienie bądź wysokość salda. Protokół z przeprowadzenia i rozliczenia inwentaryzacji metodą uzgodnienia sald sporządza główna księgowa w jednym egzemplarzu. W ramach wykonania tej czynności do jej obowiązków należy zbiorcze ujęcie danych przekazanych przez właściwych pracowników i skontrolowanie, czy wszystkie należności wymagające uzgodnienia zostały objęte inwentaryzacją. Główna księgowa, po przeanalizowaniu protokołu, powinna sporządzić polecenia księgowania dotyczące korekt koniecznych do wprowadzenia w księgach rachunkowych jednostki w celu rozliczenia wyników inwentaryzacji (polecenia księgowania należy dołączyć do protokołu). Protokół podpisują: ● osoby przeprowadzające uzgodnienia sald, ● główna księgowa, ● radca prawny - opiniuje on sposób postępowania z należnościami, których nie udało się potwierdzić, a które są zagrożone przedawnieniem, oraz sposób postępowania z wierzytelnościami, których istnienie lub wysokość została zakwestionowana przez wierzycieli. Radca prawny, na podstawie odpowiedniej dokumentacji, sprawdza także, czy cywilnoprawne należności jednostki uznane przez dłużników za przedawnione faktycznie uległy przedawnieniu oraz czy wśród tych należności znajdują się takie, które - zgodnie z art. 56 ust. 1 uofp (w przypadku jednostek państwowych) i art. 59 ust. 3 w związku z art. 56 ust. 1 uofp (w przypadku jednostek samorządowych) - kwalifikują się do umorzenia z urzędu. Ostateczne zatwierdzenie protokołu należy do kierownika jednostki, który powinien również zatwierdzić polecenia księgowania (w tym sporządzone dla należności przedawnionych i umorzonych z urzędu). Wzór 5. Protokół końcowy z inwentaryzacji przeprowadzonej metodą uzgodnienia sald z kontrahentami i jej rozliczenia Uzgadnianie stanu innych aktywów (papiery wartościowe w formie zdematerializowanej, składniki mienia powierzone kontrahentom) W drodze uzgodnienia sald z kontrahentami inwentaryzuje się nie tylko należności jednostki, ale również papiery wartościowe w formie niematerialnej (przyjmujące postać zapisów w umowach i na odpowiednich kontach, w przypadku papierów dopuszczonych do obrotu publicznego - na rachunkach biur maklerskich). Co do zasady, tryb uzgodnień w tym przypadku jest taki sam jak w przypadku sald należności. Po odpowiedniej modyfikacji treści można skorzystać z druków uzgodnienia sald. Wzór 6. Uzgodnienie liczby i wartości papierów wartościowych w postaci zdematerializowanej Rozbieżności sald wykrywane w drodze uzgodnień powstają najczęściej w wyniku: ● nieujęcia w ewidencji księgowej liczby i wartości nabytych przez jednostkę udziałów i akcji albo nieujęcia operacji zwiększenia lub zmniejszenia liczby i wartości udziałów i akcji, na skutek nieprzekazania przez merytoryczne komórki organizacyjne jednostki odpowiednich dokumentów do komórki księgowości (kopii umów spółek, uchwał spółek o podwyższeniu kapitału lub umorzenia akcji/udziałów itp.), ● błędów w księgowaniu i pomyłek pisarskich lub rachunkowych. Ich uzgodnienie w przypadku stwierdzenia rozbieżności wymaga porównania z dokumentami źródłowymi (umowami i uchwałami zgromadzeń wspólników spółek, w których jednostki mają udziały/akcje). Problemy z przeprowadzeniem tej inwentaryzacji mają jednostki nieprowadzące ewidencji analitycznej do konta 030. Ewidencja ta powinna zapewniać ustalenie wartości poszczególnych składników długoterminowych aktywów finansowych według tytułów (pkt 9 załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont). Przeprowadzenie uzgodnień nie jest możliwe przy wykorzystaniu ogólnych danych wynikających z obrotów i salda konta syntetycznego. Najczęściej w takich sytuacjach inwentaryzacja w ogóle nie jest przeprowadzana, co stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu art. 18 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej: ustawa o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych). W razie wystąpienia tego typu nieprawidłowości należy niezwłocznie zaprowadzić odpowiednią ewidencję, na podstawie dokumentów źródłowych. Udokumentowanie faktu przeprowadzenia i rozliczenia tej inwentaryzacji stanowią: ● wydruki z kont analitycznych, ● odesłane przez kontrahentów pisma z potwierdzeniem liczby i wartości papierów wartościowych lub dokumenty, z których wynika, że nie są one zgodne, ● dokumenty źródłowe będące w posiadaniu jednostki, z niezaksięgowania których lub ich błędnego księgowania wynikają różnice. Fakt przeprowadzenia uzgodnienia można odnotować na wydrukach analitycznych, przy poszczególnych pozycjach (wtedy należy załączyć potwierdzenia salda), bądź sporządzić odrębny protokół weryfikacji albo zawrzeć odpowiednie stwierdzenia w ogólnym protokole z weryfikacji sald. Jeśli kontrahent nie potwierdzi w żaden sposób salda, inwentaryzację należy przeprowadzić metodą weryfikacji zapisów księgowych z dokumentacją źródłową. Ostatnia kategoria aktywów, która podlega uzgodnieniu z kontrahentami, to własne aktywa jednostki, powierzone kontrahentom (art. 26 ust. 1 pkt 3 uor). Kontrahenci, którym powierzono do sprzedaży, przechowania, przetwarzania lub użytkowania składniki aktywów, mają obowiązek zinwentaryzować je w drodze spisu z natury i powiadomić właściciela o wynikach tego spisu (art. 26 ust. 2 uor). Szczegółowe informacje na ten temat znajdują się w PRB 11/2014 na str. 44. Jeśli kontrahent nie poinformuje w żaden sposób właściciela o stanie znajdujących się u niego aktywów, aktywa te podlegają inwentaryzacji u właściciela w drodze weryfikacji zapisów w księgach rachunkowych z dokumentacją księgową (zostało to szczegółowo omówione w rozdziale dotyczącym weryfikacji sald). Izabela Motowilczuk magister administracji, były wieloletni inspektor kontroli gospodarki finansowej w regionalnej izbie obrachunkowej, autor licznych publikacji z zakresu finansów i rachunkowości jednostek sektora publicznego, ze szczególnym uwzględnieniem samorządowych jednostek organizacyjnych Podstawy prawne ● Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości ( z 2013 r. poz. 330; z 2014 r. poz. 1100) ● Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( z 2014 r. poz. 851; z 2014 r. poz. 1457) ● Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( z 2013 r. poz. 885; z 2014 r. poz. 1146) ● Ustawa z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ( z 2013 r. poz. 168) ● Rozporządzenie Ministra Finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( z 2013 r. poz. 289) Wniosek o udzielenie informacji dotyczącej stanu postępowania to instytucja, którą powinien znać każdy wierzyciel. Może się przecież zdarzyć tak, że również i w Twoim przypadku zajdzie konieczność sprawdzenia czy i na jakim etapie znajduje się postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika. Jak sporządzić pismo o udzielenie informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego? Czy za złożenie takiego pisma będziesz musiał zapłacić? Dowiesz się z dzisiejszego o udzielenie przez komornika informacji o stanie egzekucji - co to jest?Art. 760 (1) kodeksu postępowania cywilnego [ 1964 Nr 43 poz. 296] przewiduje możliwość zwrócenia do komornika z wnioskiem o udzielenie informacji na temat stanu postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika. Dotyczy to sytuacji, w chcesz dowiedzieć się o postępowaniach prowadzonych przeciwko dłużnikowi, ich aktualnym stanie, sposobach egzekucji i wysokości egzekwowanych roszczeń. Wniosek taki składa się zawsze w formie 760 (1) KPC stanowi, że na żądanie wierzyciela, którego roszczenie stwierdzone jest tytułem wykonawczym lub tytułem egzekucyjnym, organ egzekucyjny, który prowadzi egzekucję lub który jest właściwy do jej prowadzenia według przepisów kodeksu, udzieli mu informacji, czy przeciwko dłużnikowi prowadzone jest przez ten organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne. Jeżeli jest - organ powiadomi go o stosowanych sposobach egzekucji oraz o wysokości egzekwowanych roszczeń, a także o aktualnym stanie o udzielenie przez komornika informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 760 (1) KPC - 5 rzeczy, które musisz wiedziećIstnieje kilka rzeczy, o których warto pamiętać, decydując się na złożenie pisma o udzielenie informacji o stanie postępowania egzekucyjnego. Pamiętaj, że:Właściwym adresatem pisma będzie komornik, który już prowadzi postępowanie. Jeśli jednak nie masz na ten temat wiedzy, zacytowany powyżej art. 760 (1) KPC przewiduje również inne rozwiązanie. Swój wniosek możesz złożyć także do komornika, który byłby właściwy ze względu na miejsce zamieszkania czy siedzibę już gdzie skierować swoje pismo - świetnie! Pamiętaj jednak, że aby w ogóle móc to zrobić, musisz posiadać tytuł wykonawczy lub egzekucyjny. Mimo, że przepis mówi o tytule egzekucyjnym lub wykonawczym, w praktyce, aby uzyskać informację, powinieneś posiadać tytuł wykonawczy. Będzie to najczęściej wyrok lub nakaz zapłaty, zaopatrzone w klauzulę wykonalności. Chodzi tu o tytuły egzekucyjne, które są podstawą egzekucji. Koniecznie przeczytaj artykuł, w którym szczegółowo wyjaśnialiśmy różnicę pomiędzy tytułem egzekucyjnym, a swoim wniosku powinieneś zapytać komornika czy prowadzi przeciwko konkretnej osobie postępowanie egzekucyjne. Jeśli okaże się, że tak jest, komornik musi udzielić Ci informacji o zastosowanych sposobach egzekucji. Poinformuje Cię także o stanie sprawy i wysokości egzekwowanych nie ma obowiązku udzielenia Ci informacji o zakończonych już postępowaniach egzekucyjnych. Jeśli jednak interesuje Cię ta kwestia, takie pytanie również możesz zawrzeć w swoim wniosku. Być może trafisz akurat na komornika, który nie będzie widział przeciwwskazań, aby udzielić Ci takiej o udzielenie przez komornika informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego jest wolne od napisać wniosek o udzielenie przez komornika informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 760 (1) KPC?Wniosek o udzielenie informacji o stanie postępowania egzekucyjnego nie jest ściśle sformalizowany. Pamiętaj jednak, aby w swoim piśmie zawrzeć:Dane Twoje i Twojego wniosku, np. „wniosek o udzielenie przez komornika informacji...”Warto wskazać podstawę prawną - art. 760 (1) kodeksu postępowania o udzielenie informacji, czy przeciwko dłużnikowi prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, a jeśli tak - w jakich o powiadomieniu Cię o zastosowanych sposobach egzekucji, ich skuteczności, wysokości egzekwowanych roszczeń i aktualnym stanie jest to dla Ciebie istotne - a w wielu przypadkach tak będzie - poproś także komornika o udzielenie informacji o przeszłych postępowaniach przeciwko załącz kserokopię tytułu wykonawczego i pamiętaj o podpisaniu wniosku!Czy warto złożyć wniosek o udzielenie przez komornika informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 760 (1)Wiesz już czym jest pismo o udzielenie przez komornika informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego i jak je sporządzić. Pozostaje jednak jeszcze jedno ważne pytanie - czy aby na pewno warto? Odpowiedź brzmi - w większości sytuacji jak uzyskasz informację o tym, że przeciwko dłużnikowi toczy się już egzekucja, a także o jej sposobach i etapie - będziesz mógł szybko włączyć się w praktyce oznacza to dla Ciebie możliwość skierowania egzekucji do majątku dłużnika, o którym z różnych względów mogłeś wcześniej nie wiedzieć. Może też zajść zupełnie odwrotna sytuacja - być może to właśnie Ty wiesz o majątku dłużnika, przeciwko któremu egzekucja jeszcze się nie toczy. Dzięki uzyskanym od komornika informacjom nie będziesz musiał powtarzać zapytań do Urzędu Skarbowego czy starostwa, które już wolne od opłat nie zaletą złożenia pisma o udzielenie przez komornika informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego jest też możliwość uzyskania informacji o braku zaspokojenia. Może być to dla Ciebie jasny sygnał że w tym konkretnym momencie nie warto wszczynać egzekucji i narażać się na dodatkowe koszty. Informacja o bezskuteczności egzekucji da Ci również mocną podstawę do ewentualnego przygotowania i złożenia wniosku o wyjawienie od komornika mogą również przydać się przy wykazywaniu zasadności wniosku o zabezpieczenie powództwa, jeśli masz jeszcze inne roszczenia wobec Pan Michał, właściciel firmy transportowej, uzyskał tytuł wykonawczy przeciwko spółce TRANS. Wysokość długu wynosiła 18 000 zł. Pan Michał dowiedział się o instytucji pisma o udzielenie przez komornika informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego i postanowił sprawdzić na jakim etapie są postępowania egzekucyjne prowadzone wobec spółki TRANS. Z informacji, którą otrzymał od komornika po upływie kilku dni, dowiedział się, że czterech innych wierzycieli skierowało egzekucję do majątku dłużnika w postaci samochodów ciężarowych marki Renault o wartości 10 000 zł jeden. Pan Michał wiedział jednak, że dłużnik oprócz floty piętnastu aut marki Mercedes dysponuje trzema sztukami samochodów matki Volvo o wartości 12 000 zł. Postanowił więc szybko złożyć wniosek do komornika, który nie prowadzi jeszcze egzekucji przeciwko TRANS, aby ten jak najszybciej spieniężył auta marki Volvo. Dzięki wnioskowi o udzielenie przez komornika informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego, Pan Michał dowiedział się, że skierowanie egzekucji do majątku dłużnika w postaci kilku sztuk aut marki Volvo może być w tym przypadku znacznie bardziej o interesy swojej firmy - monitoruj należności i windykuj w systemie sprawdzenia czy wobec dłużnika jest prowadzone postępowanie egzekucyjne i na jakim znajduje się etapie jest konsekwencją braku terminowej zapłaty. Ten problem dotyka większości małych i średnich przedsiębiorców. Jeśli również się z nim borykasz, koniecznie zapoznaj się z możliwościami, które oferuje wierzycielom system do monitoringu należności i samodzielnej windykacji online do monitoringu należności i samodzielnej windykacji online to jedyne tak kompleksowe narzędzie na rynku. Umożliwi Ci bieżącą kontrolę firmowych należności oraz profesjonalnie przeprowadzi Cię przez każdy z etapów w przypadku któregoś z Twoich dłużników zaszła konieczność zawnioskowania o udzielenie informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego, oznacza to, że w przypadku tego dłużnika na windykację polubowną jest już za późno. Być może jednak w przypadku innych Twoich dłużników uda się uniknąć etapu sądowego i egzekucyjnego. Warto się o to postarać, ponieważ polubowne rozwiązanie sprawy zwykle jest najkorzystniejsze dla obydwu stron. Aż 93% spraw prowadzonych w systemie do monitoringu należności i samodzielnej windykacji online kończy się właśnie na najkorzystniejszym etapie usłudze monitoringu należności, dostępnej w systemie zachowasz kontrolę nad firmowymi należnościami. Monitoring należności pozwala na wykrycie nawet kilkudniowej zwłoki w zapłacie, a tym samym - podjęcie odpowiednich przeprowadzi Cię także przez całość windykacji polubownej. Wygenerujesz z niego wezwanie do zapłaty, wniosek o ustalenie danych dłużnika, a w razie potrzeby wystawisz wierzytelność na giełdzie długów. Jeśli jednak dojdzie do etapu sądowego i egzekucyjnego, system również zaoferuje Ci odpowiednie wsparcie. Wygenerujesz z niego gotowy i spersonalizowany pozew o zapłatę należności, e-pozew oraz szereg wniosków przydatnych na etapie egzekucji obawiasz się samodzielnego sporządzania pism i wniosków, system do monitoringu należności i samodzielnej windykacji online umożliwi Ci wygenerowanie ich w ciągu kilku minut. Zaoszczędzony czas będziesz mógł poświęcić swojej po założeniu konta w systemie i wyborze oferty najlepszej dla Ciebie, zyskasz możliwość negocjacji z dłużnikiem online i dostęp do popularnej giełdy długów. W zależności od wybranej oferty, otrzymasz także dostęp do BIG Info systematycznie borykasz się z brakiem terminowych płatności ze strony kontrahentów, system do monitoringu należności i samodzielnej windykacji online to rozwiązanie dla Ciebie. To proste w obsłudze i w pełni kompleksowe narzędzie windykacyjne, przy pomocy którego możesz prowadzić windykację z dowolnego miejsca i o dowolnej porze. Wierzycielu, orientuj się - poznaj swoje prawa i możliwości w postępowaniu egzekucyjnymWniosek o udzielenie przez komornika informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 760 (1) nie jest najpopularniejszą instytucją wśród wierzycieli. Warto jednak wiedzieć o takiej możliwości, bo czasami daje ona wierzycielowi szansę sprytnego pokierowania losami postępowania egzekucyjnego. Niezbędne w postępowaniu egzekucyjnym wnioski i pisma możesz sporządzić samodzielnie albo wygenerować je w prosty sposób z systemu do monitoringu należności i samodzielnej windykacji online System to kompleksowe wsparcie w działaniach windykacyjnych, stworzone z myślą o małych i średnich firmach. Przekonaj się, ze ułatwi prowadzenie biznesu również Tobie. Sprawdź naszą ofertę - ceny rozpoczynają się już od 79 zł za złożenie pisma o udzielenie informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego trzeba zapłacić?Nie. Złożenie pisma jest wolne od jeśli konkretny komornik nie prowadzi przeciwko mojemu dłużnikowi egzekucji, w odpowiedzi na pismo o udzielenie informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego wskaże właściwego komornika?Nie. Możesz zapytać jedynie o to czy ten konkretny komornik prowadzi przeciwko Twojemu dłużnikowi postępowanie egzekucyjne i taką odpowiedź otrzymasz. Komornik nie udzieli Ci informacji na temat tego czy inny komornik już rozpoczął czasu ma komornik na odpowiedź na pismo o udzielenie informacji dotyczącej stanu postępowania egzekucyjnego?Komornik takiej odpowiedzi powinien udzielić w tzw. normalnym toku czynności. Zwykle udzielenie takiej odpowiedzi zajmuje od tygodnia do dwóch. Jeśli komornik ignoruje pismo i nie udziela odpowiedzi, można złożyć komornik w odpowiedzi na pismo o udzielenie informacji o stan postępowania egzekucyjnego musi poinformować o umorzonych egzekucjach?Nie musi... ale może. Warto w swoim wniosku dopytać również o umorzone postępowania. Może to dać Ci cenną informacje w jakim zakresie egzekucja była skuteczna, a w jakim można wysłać komornikowi pismo na podstawie art. 760 (1) kodeksu postępowania cywilnego mailem wraz ze skanem tytułu egzekucyjnego?Doradzamy wysyłkę klasyczną drogą - pocztą. Ze względu na to, że przy korespondencji elektronicznej brakuje tzw. „zwrotki” w aktach, komornicy niezbyt chętnie udzielają odpowiedzi na zapytania istnieje odpowiednik instytucji przewidzianej w art. 760 (1) kodeksu postępowania cywilnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Nie. Nie stosuje się też odpowiednio art. 760 (1) komornik musi powiadomić strony o rozpoczęciu egzekucji komorniczej?Tak. Komornik zawiadamia strony o wszczęciu postępowania, wysyłając stosowne zawiadomienie o wszczęciu jaki sposób uzyskać informacje o stanie postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi, jeśli jest się stroną postępowania?W takiej sytuacji należy napisać analogiczny wniosek, ale na podstawie art. 763 kodeksu postępowania cywilnego. Stanowi on, że komornik zawiadamia stronę o każdej dokonanej czynności, o której terminie nie była zawiadomiona i przy której nie była obecna, i na jej żądanie udziela wyjaśnień o stanie sprawy. Masz pełne prawo wiedzieć na jakim etapie znajduje się Twoja sprawa. 25. 03. 2014 | Żaneta Solich Wynagrodzenie to świadczenie, jakie pracodawca zobowiązany jest wypłacać pracownikowi okresowo w zamian za wykonaną przez niego pracę, odpowiednio do rodzaju tej pracy, ilości oraz jakości jej wykonania. Praca jest świadczona w oparciu o wiążący pracownika i pracodawcę stosunek pracy, a więc umowę o pracę, umowę o dzieło, umowę zlecenie itp. Pojęcie wynagrodzenia obejmuje wynagrodzenie zasadnicze, ale również premie, nagrody, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop, a także różnego rodzaju świadczenia i należności ze stosunku pracy, takie jak odprawa emerytalno-rentowa, odprawa pieniężna, nagroda jubileuszowa, ekwiwalenty pieniężne, deputaty, odszkodowania itp., które są dodatkowymi składnikami wynagrodzenia. Najbardziej powszechne formy wynagradzania to: wynagradzanie według czasu pracy np. wynagradzanie miesięczne, godzinowe, dniówkowe, tygodniowe, wynagrodzenie według wyników pracy, które występuje w formie wynagrodzenia akordowego, prowizyjnego, wynagrodzenie premiowe. Wysokość wynagrodzeń ustala się na podstawie dokumentów źródłowych takich jak listy obecności, karty pracy, zestawienia przepracowanych godzin, stawek zarobkowych ale także zwolnień lekarskich, dokumentów potwierdzających korzystanie z bezpłatnego urlopu, urlopu macierzyńskiego czy wychowawczego. Na podstawie tych dokumentów uwzględniając także przyznane nagrody, premie czy odprawy indywidualnie oblicza się wynagrodzenie pracownika. Wypłata wynagrodzenia następuje zazwyczaj na podstawie listy płac. Lista płac jest dokumentem księgowym potwierdzającym naliczenie wynagrodzeń dla pracowników i uwzględnia składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne płacone zarówno przez pracownika jak i pracodawcę, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, a także wynagrodzenia netto. Należy pamiętać, że na wysokość oraz sposób obliczania zaliczki na podatek czy składek ZUS mają wpływ także złożone przez pracownika oświadczenia, np.: oświadczenie o stosowaniu podwyższonych kosztów uzyskania przychodu, oświadczenie o otrzymywaniu renty lub emerytury, oświadczenie o wysokości uzyskanej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe z innego źródła w danym roku kalendarzowym itp. Do ewidencji należności i zobowiązań z tytułu wynagrodzeń za pracę służy konto 230 Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń. Obciążenia tego konta, a więc wypłaty zaliczek na wynagrodzenie i wynagrodzeń netto oraz potrąceń z listy płac księgujemy po stronie Winien tego konta natomiast uznania czyli przede wszystkim wynagrodzenia brutto księgujemy po stronie Ma. Przykład: Pracownik X otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 3 100 zł brutto. Koszty uzyskania przychodu wynoszą 111,25zł na miesiąc a pracodawca jest upoważniony do pomniejszania zaliczki na podatek o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek czyli o 46,33 zł. Pracodawca płaci składkę wypadkową w wysokości 0,67%. LISTA PŁAC: 1. Wynagrodzenie brutto za marzec 2014: 3 100 zł 2. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne 3 100 zł 3. Składka emerytalna (9,76%) 302,56 zł 4. Składka rentowa (1,5%) 46,50 zł 5. Składka chorobowa (2,45%) 75,95 zł 6. Składki na ubezpieczenia społeczne razem (13,71%) 425,01 zł 7. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne ( wynagrodzenie brutto - składki na ubezpieczenia społeczne razem) 2 674,99 zł 8. Składka na ubezpieczenie zdrowotne pobierana z wynagrodzenia (9%) 240,75 zł 9. Składka na ubezpieczenie zdrowotne podlegająca odliczeniu od podatku (7,75%) 207,31 zł 10. Miesięczny koszt uzyskania przychodu 111,25 zł 11. Podstawa obliczenia zaliczki na podatek dochodowy po zaokrągleniu do pełnych złotych (wynagrodzenia brutto - składki na ubezpieczenia społeczne razem - miesięczny koszt uzyskania przychodu) 2 564 zł 12. Zaliczka na podatek dochodowy przed odliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne ((podstawa obliczenia zaliczki na podatek dochodowy po zaokrągleniu do pełnych złotych x 18%)- 1/12 kwoty wolnej czyli 46,33) 415,19 zł 13. Zaliczka na podatek dochodowy do pobrania, po zaokrągleniu do pełnych złotych (zaliczka na podatek dochodowy przed obliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne - składka na ubezpieczenie zdrowotne podlegająca odliczeniu od podatku 7,75%) 208 zł 14. Kwota netto do wypłaty (wynagrodzenie brutto - składki na ubezpieczenia społeczne razem - składka na ubezpieczenie zdrowotne pobierana z wynagrodzenia (9%) - zaliczka na podatek dochodowy do pobrania po zaokrągleniu do pełnych złotych) 2 226,24 zł 15. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracodawcę 3 100 zł 16. Składka na ubezpieczenie emerytalne (9,76%) 302,56 zł 17. Składka na ubezpieczenie rentowe (6,5%) 201,50 zł 18. Składka wypadkowa (0,67%) 20,77 zł 19. Składka na Fundusz Pracy (2,45%) 75,95 zł 20. Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Socjalnych (0,10%) 3,10 zł 21. Razem koszt pracodawcy (składki pracodawcy + wynagrodzenie brutto) 3 704 zł Reklama ∇ Ewidencja na kontach: Lista płac – wypłata wynagrodzenia za marzec 2014 3 100,00 zł Lista płac – potrącenie obowiązkowych składek: na ubezpieczenia społeczne 425,01 zł ubezpieczenie zdrowotne 240,75 zł zaliczki na podatek dochodowy 208,00 zł WB – przelew wynagrodzenia netto 2 226,24 zł Zarachowanie zobowiązań z tytułu: składek na ubezpieczenia społeczne 524,83 zł składek na Fundusz Pracy FGŚP 79,05 zł WB - przelew składek do ZUS. 1 269,64 zł WB - przelew zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. 208,00 zł Możesz być także zainteresowany Kategoria: Rozrachunki Artykuły z kategorii Rozrachunki Potrącenia z wynagrodzenia pracownika Inwentaryzacja i rozliczenie różnic inwentaryzacyjnych Szybki zwrot VAT - w ciągu 15 dni Cash pooling w księgach rachunkowych Nabycie wierzytelności - ewidencja księgowa Tworzenie i rozwiazywanie odpisów należności w księgach Wynajem i dzierżawa urządzeń Środki trwałe czy wyposażenie? Zdarzenia następujące po zakończeniu okresu sprawozdawczego Rezerwy urlopowe- zasady tworzenia i ujęcie w księgach Do artykułu 'Ewidencja wynagrodzeń.' nawiązują następujące testy: Pytania i komentarze do tego artykułu (5) Dodaj komentarz ​Moduł Rozrachunki dzieli się na kilka podmodułów, które pomagają w pracy z finansami. Dodatkowo do dyspozycji są raporty, aby użytkownik mógł uzyskać pełną informację na temat swoich rozrachunków. Rozrachunki z kontrahentem Moduł obrazujący stan rozrachunków z wybranym kontrahentem. Po lewej stronie wyświetlane są należności i spłaty zobowiązania, a po prawej – zobowiązania i spłaty należności. Klikając na rozrachunek prawym przyciskiem myszy użytkownik może go rozliczyć (przez utworzenie dokumentu, skojarzenie, zbiorczo), sprawdzić historię rozliczenia, podejrzeć dokument źródłowy lub historię księgowania. W drugiej zakładce znajduje się panel rozliczeń, dzięki któremu w łatwy sposób można zlokalizować, jaki dokument rozliczył rozrachunek, w którym dekrecie zostało to ujęte w rejestrze lub jaka wartość pozostała do rozliczenia. W górnej sekcji znajdują się wszystkie rozrachunki z wybranym kontrahentem, a w dolnej wyświetlane są szczegóły dotyczące obecnie zaznaczonego rozrachunku. Rozrachunki wg dokumentów Moduł przedstawia informacje na temat rozrachunków powiązanych z dokumentami handlowymi i finansowymi. Są w nim dostępne wszystkie opcje opisane dla Rozrachunków z kontrahentem, a największą różnicą jest sposób prezentacji rozrachunków. Rozrachunki wg kontrahentów Kolejny z modułów prezentujący rozrachunki. W górnej tabeli znajdują się kontrahenci razem z sumą ich rozrachunków, w dolnej rozrachunki obecnie zaznaczonego kontrahenta. Z modułu można wykonywać operacje na rozrachunkach opisane w przypadku Rozrachunków z kontrahentem. Kompensaty Mimo podobieństw do funkcji rozliczania rozrachunków przez skojarzenie istniejącej już od pierwszych wersji systemu InsERT GT, moduł Kompensaty wykorzystywany jest w innych sytuacjach. Rozliczanie rozrachunków za pomocą modułu Kompensaty odbywa się przy zachowaniu obiegu dokumentów. Po wystawieniu dokument kompensacyjny otrzymuje status propozycji kompensacyjnej. Taka propozycja jest wysyłana do kontrahenta. Jeżeli kontrahent zaakceptuje propozycję, to otrzymuje ona status kompensaty zrealizowanej. W przeciwnym wypadku – kompensaty odrzuconej. Kompensaty zrealizowane można zapisywać na kontach za pomocą dekretacji kontekstowej, która wymaga wcześniejszego stworzenia schematów dekretacji. Podczas tworzenia nowej propozycji kompensaty program wyświetla tylko kontrahentów i rozrachunki, które można ze sobą powiązać. Zestawienia W module znajduje się kilka przydatnych zestawień dotyczących pracy na rozrachunkach. Są to Rozrachunki na dany dzień, Wiekowanie rozrachunków i bardzo ważne zestawienie Analiza spójności ewidencji księgowej z ewidencją rozrachunków.

zestawienie należności i zobowiązań druk